Đã gần năm mươi năm kể từ khi ông Lương Văn Sáu mang giống hoa phượng tím về trồng trên đất Đà Lạt (1962), trong số những cây thế hệ đầu tiên đó đến nay chỉ hai cây còn sống và đang cho hoa rất đẹp. Đó là hai cây thuộc dòng Jacaranda Mimosifolia D.Don có nguồn gốc từ miền Trung và Nam châu Mỹ. Phượng tím quý hiếm bởi lẽ người ta không ươm từ hạt được, mà chiết cành thì càng không thể bởi không ai canh giữ cho nổi.

Tiến sĩ Hà Ngọc Mai

Đến nay hoa phượng tím ở Đà Lạt không còn quý hiếm như khi nó chỉ có hai cây ban đầu, bởi kể từ khi Tiến sĩ Khoa học Hà Ngọc Mai sang Úc công tác và thăm con gái, bà đã mua hạt phượng tím về ươm, trồng đại trà như hiện nay. Là nhà khoa học nhưng rất yêu cây cảnh, bà Mai đã mua được một cây phượng trắng được ghép trên gốc phượng tím của một người châu Á bán hoa với giá 25 đô Úc mang về Việt Nam, và trồng ở nhà bà tại số 9 đường Phù Đổng Thiên Vương - Đà Lạt, cho tới nay cây đã ra hoa được bảy năm. Phượng trắng có tên khoa học là Jacaranda Mimosifolia Alba cũng có nguồn gốc từ Nam và Trung châu Mỹ.

Như vậy, phượng trắng là một loài hoa có trong thiên nhiên và đã được các nhà khoa học tìm được và đặt tên hẳn hoi chứ không phải là cây đột biến gen như thiên hạ đồn đại. Bà Mai dẫn chúng tôi ra xem gốc ghép của cây phượng trắng và chỉ cho chúng tôi thấy một cành nhỏ của gốc phượng tím này. Bà đã giữ lại cành phượng tím đó để cây phượng có hai màu. Đó cũng là một ý tưởng hay, nhưng chúng tôi nghĩ nếu để gốc ghép phát triển thì sợ rằng gen màu tím vốn mạnh mẽ sẽ lấn át gen màu trắng vốn yếu đuối và như vậy hoa chưa chắc còn trắng thuần khiết như hiện nay. Chúng tôi trao đổi với Tiến sĩ Hà Ngọc Mai và bà cũng đã có những đắn đo, bởi lẽ qua bảy năm ra hoa, cây phượng trắng cũng chỉ cho được vài quả, mỗi quả có khoảng năm mươi hạt và khi ươm trồng thì tất cả những cây nảy mầm đều là cây màu tím.

Có thể trong quá trình kinh doanh, người mua đã mang giống cây phượng trắng này về trồng ở nhiều địa phương khác nhau, do không hợp thổ nhưỡng, khí hậu nên cây chưa ra hoa chăng. Cũng có thể trong số năm mươi hạt giống ấy, một nửa hoặc hơn là tím… mà giống cây phượng tím thì hình như đang còn lưu luyến với xứ sở ngàn hoa này mà chưa muốn chia xa. Trong thời gian chờ đợi các nhà khoa học nghiên cứu tìm ra giải pháp tối ưu để nhân loài hoa này bằng hạt hay bằng phương pháp cấy mô như nhiều loài cây khác thì chúng ta chỉ còn cách duy nhất là ghép cành, ghép mụt và gốc ghép vẫn phải là cây phượng tím có cùng họ hàng. Điều này thì nông dân Đà Lạt vẫn từng làm rồi.Tuy nhiên mọi việc còn tùy ở chủ nhân của nó, nhưng dẫu sao thì ta cũng hy vọng hoa phượng trắng sẽ theo chân hoa phượng tím làm đẹp cho đời, khoe sắc khoe hương.

Người yêu hoa phượng trắng có thể liên hệ trực tiếp với tiến sĩ khoa học Trần Hà Anh tại Câu lạc bộ khoa học và kỹ thuật VK, số  147 Nguyễn Đình Chiểu - Q3 - TP.HCM, hoặc tham khảo tại website: www.ovsclub.com.vn hay liên hệ theo email: ovsclub@gmail.com để được trao đổi với chủ nhân của nó.

“Ai lên xứ hoa đào, đừng quên mang về một cành hoa...”

Lời ca của Hoàng Nguyên mãi còn âm vang, chúng ta tin tưởng những ngày tới hoa Đà Lạt sẽ vẫn luôn tươi thắm trong mọi nhà, trên mọi nẻo đường của thành phố để chào đón xuân về. Sẽ hạnh phúc biết bao, nếu chúng ta được nắm tay nhau đi trên con đường ban mai ngập tràn ánh nắng, với muôn loài kỳ hoa dị thảo khoe sắc khoe hương trong đó có hoa phượng trắng. Một niềm tự hào thật sự của người dân thành phố cao nguyên bé nhỏ này và cũng là niềm khao khát của bao du khách phương xa được trực tiếp mục sở thị loài hoa đẹp nhưng vô cùng đỏng đảnh, khó trồng này.

Gửi tặng em... chùm phượng trắng

Lung linh gió, lung linh nắng LangBiang

Lung linh búp nụ mơ màng

Mỗi bông phượng thắm... mỗi nàng thơ thơ.

Phan Thành Minh

Đ/c: Số 7 - Bùi Thị Xuân - Đà Lạt

Email: thanhminh55vnn@gmail.com