Thứ hai, 17/06/2024,


Nét quê của Nhà giáo Đỗ Lương Điền (16/02/2015) 

                                                                         NÉT QUÊ(Đỗ Lương Điền)

                                                   

 

   Buổi chiều trước ngày lên Tây Bắc , thầy giáo Đỗ lương Điền gửi tôi tập bản thảo Nét quê.Giữ trên tay tập bản thảo khoảng 100 bài thơ đầy đặn, trong tôi thoáng ngỡ ngàng .Anh đỡ lời thủ thỉ :
- Mấy năm trở lại đây ,cứ rảnh rỗi là tôi cầm bút làm thơ , những câu thơ đổ về tuổi thơ , bạn bè, quê hương, tình yêu….
Tôi nói vui với anh :
   - Bước sang tuổi lục niên, thầy lại lội ngược dòng bằng thơ, âu cũng là thú chơi thanh tao, thi vị và trí tuệ.
Thầy cười đôn hậu và khoe với tôi:
   -Từ ngày gặp các bạn văn, bạn thơ đến nay tôi đã viết hơn 500 bài thơ …
   - Ôi! tôi thốt lên –Thầy đã làm tôi nể rồi đấy .
   Thế là Nét quê của thầy giáo Đỗ lương Điền đã vội cùng tôi lên tầu Hà Nội-Lào Cai.Trong khoang tầu 4 giường nằm này, đêm dài mông lung quá, con tàu lắc lư trăn trở cùng Nét quê
ngược lại thời gian …
  Với lời thơ, ý thơ dung dị, Nét quê đã gửi gắm cho người đọc mường tượng rõ hình tượng, tính cách những con người ; đằm sâu cảnh vật quê hương, là tình cảm có dáng dấp thực của thầy giáo Đỗ lương Điền .Đâu đó trong tập thơ cứ hiện hữu cốt cách riêng đó, phảng phất sự khác biệt vô lý bởi trong cái riêng đó có phảng phất cái chung của mọi người. Rõ là, thơ của anh có được đặc thù càng sâu sắc bao nhiêu thì lại làm cho tính phổ biến rộng hơn gấp nhiều lần bấy nhiêu .
   Thơ ca là sự bất tận khôn cùng trong đời sỗng xã hội.Dẫu là thơ cổ hay thơ đương đại thì thơ ca vẫn có một nếp riêng trên con đường đi bất tận .Con đường ấy là của mỗi người .
   Nét quê của thầy giáo Đỗ lương Điền như những mạch ngầm len lỏi, như 100 lát cắt lụn vụn đường đời …Thế rồi khi dồn tổng thể ta bắt gặp sự đồng hòa lớn lao, tựa nhiều con suối trở thành dòng sông, trăm con sông trở về biển cả . Đọc suy ngẫm từng lời thơ, tứ thơ càng thấy ngụ ý sâu sa của tác giả muốn gửi vào Nét quê.Từ triết lý tưởng như cũ lắm rồi , tựa như cái cây đã nằm xuống, thế mà trong thân cây khô ấy ,lại nảy một mầm xanh .Đấy là sự bổ xung quy luật của cuộc đời , cả sự tồn vong và phát triển; là quy luật của thời gian đếm ngược:”Gió heo may thổi vi vu /Lá vàng vội rụng để trơ thân cành /Thời gian trôi đến là nhanh /Bốn mùa thay đổi đã thành khách thơ.( Nhịp thời gian )
  Trong Nét quê , thầy giáo Đỗ lương Điền đã dành một góc thơ đầy cho Kinh Bắc .Hàng năm anh vẫn đi về miền đất này –kể cả ngày Hội Lim và ngày thường .Có một lần anh đưa chúng tôi cùng mấy bạn thơ trong Hội thơ Hương Xuân của Xuân Đỉnh :Anh Phạm Trường Nguyên, Nguyễn Minh Phương , Vũ Khắc Nhượng ,Nguyễn Trọng Nhã, Dương Xuân Hòa về Làng Lim .Hôm ấy trong sắc nắng vàng ruộm giữa thu , người học trò cũ của thầy giáo Đỗ lương Điền là Tiến sỹ Nguyễn Nhân Lừng – Chi cục trưởng Chi cục thú y tỉnh Bắc Ninh đã mời nghệ sỹ Thanh Nhàn cùng mấy nghệ sỹ Quan Họ đến giao lưu với chúng tôi.Bữa ấy, những câu thơ anh viết về miền Kinh Bắc cứ ngân nga trầm mặc gieo vào tận đáy lòng tôi”Gặp em như gặp sông Cầu/Trong câu rót nước mời trầu giao duyên/Lung linh má lúm đồng tiền /Long lanh ánh mắt giao duyên đợi chờ /Gặp rồi mà ngỡ trong mơ/Dẫu xa nhau đấy vẫn chờ mùa xuân …(Gặp em ở Hội Lim ).Còn đây nữa lời thơ của anh như lời ca ngọt thắm đẫm ,da diết đến lạ :"Ông trời lăc rắc dây mưa/Đồi Lim em hát thẫn thờ trong tôi/Ngọt ngào câu hát người ơi?Chao nghiêng vành nón giấu lời yêu thương …”( Chị Hai quan họ )
  Hôm ấy trong ngập tràn tình tứ sâu lắng những câu thơ của thầy giáo Đỗ lương Điền , còn có thơ ứng tác đầy cảm xúc thăng hoa của các bạn thơ. Đêm nay, khi đọc thơ anh viết về miền Kinh Bắc , tôi lại nhớ đến buổi giao lưu.Cho đến tận bây giờ, sự cảm lắng vè trang thơ của anh và giọng ngọt ngào của nghệ sỹ Thanh Nhàn vẫn còn vương, sóng trên ly rượu Làng Vân ngất ngây ...Với Nét quê, thầy giáo Đỗ Lương Điền đã cho chúng ta có những phút giây được sống lại với chính mình,nỗi nhớ quê đầy vơi da diết ,nơi ấy có sâu nặng bóng hình của người mẹ tần tảo nuôi ta khôn lớn :"Quê nhà mãi ở trong tôi /Giếng khơi, ngõ gạch đầy vơi vui buồn /Mồ hôi ướt đẫm chiều hôm /Nhà tranh vách đất gió luồn qua khe/Đàn cò đậu tít ngọn tre/Tiếng ầu ơ thuở trưa hè trong tôi/Dáng hình tần tảo mẹ tôi/Thương con nào quản ngược xuôi tháng ngày …(Mẹ tôi )
    Đây nữa, những câu thơ làm cho chúng ta đang đi trên một đoạn đường đời ồn ào, bon chen bỗng dưng phải sững lại lắng nghe tiếng tim mình thổn thức :"Câu thơ lục bát ví von/Mẹ dành cho lúc con còn tý teo/Mùa đông gió bấc hanh heo/Mùa thu xào xạc lá reo lìa cành/Mùa xuân cây lá non xanh/Mùa hè gió bão cũng thành ca dao …(Mẹ dành cho con )
   Bất kỳ ở đâu khi nghĩ về mẹ, nhớ Mẹ - ai trong số chúng ta cũng đau đáu tự trách mình :Suốt đời này,mẹ nuôi ta lớn lên , từ ngày trưởng thành ta vẫn không làm được gì nhiều ,làm được gì hơn cho Mẹ"Mẹ nay lưng đã còng rồi /Nắng mưa mẹ cõng cả đời cho con /Đường làng vẹt vết chân son /Mẹ đi năm tháng đã mòn lối xưa ,,,(Mẹ tôi )
   Và, nghĩ đến Mẹ, tác giả lại làm cho người đọc nhớ đến Cha ,trọn nghĩa hiếu trung , đây cũng là sự khắc họa cho mạch thơ-mạch đời sâu đậm :"Học xa được nghỉ một ngày /Con về thời đó bố gày yếu hơn /Chắt chiu tấm áo bát cơm /Bố dành tất cả cho con học hành …(Nhớ Cha )
   Gần 100 bài thơ trong Nét quê là những trải nghiệm của cuộc sống đã và đang hiện hữu , là những dự nghiệm những gì ở phía trước ,Nét quê đã đưa tôi đến những miền quê trong đó có biết bao thân phận con người và lỗ chỗ màu khác lạ .Ở đó có mối tình mộng mơ huyền ảo và có sự huyền hoặc,hư vô…Ở đó vượt lên trên vẫn là tình yêu đôi lứa, Nét quê ắp đầy xốn xang những vần thơ chắp cánh cho tình yêu bay xa ,ngân nga trong khoảng đời miên man vô cùng ấy :”Trời khô khát trận mưa rào /Tên em tôi đã giấu vào thời gian /Để khi cháy bỏng con tim /Tôi đem bút viết tên em thuở nào …”(Một thời )
  Tôi đã dành không ít thời gian để tìm những nét quê trong tập thơ Nét quê này .Và- đây là nét quê của đất Tổ :"Đỉnh đồi lất phất trong mưa/Đền Hùng thăm mãi như vừa đến thôi…”(Về đất Tổ);Đây là nét quê của Chùa Hương :"Rừng mơ xanh dưới chân nương /Tiên Sơn cảnh bụt màn sương phủ dầy …Chùa trong sương phủ chưa tan /Khói hương cửa động chim ngàn mãi bay.”(Chùa Hương ). Đây là nét quê của Mai Châu –Hòa Bình :"Rượu cần nhớ buổi hôm nay/Chưa say ta hãy uống vào cho say …”(Rượu cần Mai Châu );Đây là biển mênh mông Cửa Lò :”Biển xanh nắng nhạt hoàng hôn /Sắc màu áo trắng đẹp thêm Cửa Lò ..”(Chiều Cửa Lò ). Đây là Sương sớm Sa pa, Đất Bát Tràng đây là …Thế còn ở đâu –nét quê trong đó có ngôi nhà của anh trên mảnh vườn nhỏ có hàng cau dây trầu quấn quýt quanh thân.Ở đó có 4 mùa thoảng hương lan ngan ngát ,ríu rít đàn chim sẻ thức dậy mỗi sáng tinh khôi .Ở đó tôi đã ngồi với anh ,cùng các bạn thơ nhâm nhi ly trà, nhẩn nha trước cơ man những tấm ảnh thầy giáo Đỗ lương Điền với các em học sinh học ngoại ngữ,với các cuộc hành trình du lịch của anh cùng khách nước ngoài giúp họ hiểu thêm về đất nước , văn hóa Việt Nam …Thì ra Nét quê là không của riêng quê hương thầy giáo Đỗ lương Điền !
  Con tầu dừng lai ở ga Lào Cai .Tôi còn đi ô tô ngót nghét 100 kilomet đến tận đầu nguồn Nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt.Tại đây giữa trưa hè mà tiết trời mát lạnh , thấp thoáng bồng bềnh trong mây là những mái nhà vác đất chênh vênh bên mép sông Hồng nhỏ như một sợi dây đỏ thẫm,len lỏi bật lên giữa mầu xanh ngút ngàn núi rừng trùng điệp của miền Tây Bắc .Thế mà , khi về đến Xuân Đỉnh –nơi thầy giáo Đỗ Lương Điền cùng các bạn thơ Xuân Đỉnh đang sinh sống thì dòng sông Hồng đỏ rực này đã rộng ra đến hàng trăm mét. Mở tập bản thảo Nét quê, bất chợt trong tôi trào dâng xúc cảm, chắc chắn theo dấu chân ngược thời gian, chẳng những đến vùng đất này, thầy giáo-nhà thơ Đỗ Lương Điền sẽ có thêm những Nét quê đang chờ phía trước…
                                                     A Mà Sung –Bát Sát-Lào Cai
                                                        Mùa Đông 2012
                                                   Nhà văn Hoàng Đức Nhuận

 

 

                                              

 

 

   MỘT SỐ BÀI THƠ TRÍCH TRONG TẬP NÉT QUÊ CỦA TÁC GIẢ ĐỖ LƯƠNG ĐIỀN
Do Nhà Xuất bản Văn học ấn hành theo qđ :834/QĐ-VH , ngày 14-8-2012

 

NÉT QUÊ

 

 

Vẫn ao làng của ngày xưa
Vẫn câu Quan Họ gió đưa qua cầu

 

 

Vẫn câu rót nước mời trầu
Lời chào vẫn thuở ban đầu say sưa

 

 

Mái đình từng gội nắng mưa
Kiệu son ngày Hội vẫn chưa phai màu

 

Mắt em vẫn sắc dao cau
Chao nghiêng vành nón vẫn câu đợi chờ


Hội làng đầy ắp tứ thơ

Mỗi mùa Xuân đến anh mơ Hội làng

 

 

NGÃ BA

 

 

Ngã ba có tự ngày xưa
         Trải qua năm tháng nắng mưa dãi dầu
Nơi hò hẹn mối tình đầu
        Cũng là nơi bắc nhịp cầu nhớ thương
       Anh đi chiến đấu dặm trường
          Quê nhà vẫn có người thương đợi chờ
Cây đa bến nước con đò
    Cánh diều cõng cả tuổi thơ đầu đời
Dù đi khắp bốn phương trời
Ngã ba chốn cũ một thời in sâu

 

 

TRẨY HỘI LIM

 

 

     Tháng Giêng đi trảy Hội Lim
Chót yêu câu hát ta tìm đến nhau
 Chiếu Đình giữ đặt cơi trầu
    Câu ca lời cổ đượm màu quê hương
 Cả đời chỉ thấy yêu thương
  Hát khúc Quan Họ vấn vương đợi chờ
Sân Đình đỏ sắc Kiệu ,Cờ
Sông Cầu nước chảy lơ thơ bốn mùa
              Khói hương thơm ngát trong Chùa
Em đi cầu, khấn bỏ bùa cho ai
   Tháng Giêng là tháng rét đài
Hội Lim ngày mới mười hai cùng về

 

 

                              

 

NGÕ XƯA

 

 

Anh về tìm lại ngõ xưa
      Vết chân còn đọng ngày mưa thuở nào
      Anh tìm hình bóng hàng rào
 Có hoa Dâm bụt vươn cao trước nhà

 

 

    Khúc tần ngọn đứng, ngọn la
Tơ hồng vàng óng nõn nà dây buông
     Chỗ nào đánh đáo, cày suông
         Anh chơi thua cuộc phải thường cõng em

 

 

Đây chỗ bốc ô ăn quan
Túi đầy sành sỏi mà tràn niềm vui
   Chỗ này đốt lửa khoai vùi
Đi rút thóc Nếp về lùi để ăn

 

 

       Ngày xưa đầy những khó khăn
   Quần nâu áo vá vẫn đằm yêu thương
      Lớn lên mỗi đứa một phương
Nay tìm ngõ cũ con đường đã qua

 

 

Ước gì trở lại ngày xưa
Để anh bị phạt vì thua... hỡi người!

 

 

CHỢ QUÊ

 

 

   Vẫn là cảnh chợ ngày xưa
Mớ tôm, mớ téo giỏ cua phô bày
    Đội mưa cõng nắng cả ngày
  Tay bùn chân lấm đắng cay đã nhiều
       Hàng đem chợ bán sớm chiều
                 Ngườn quen cũng lắn, phần nhiều chưa quen
Thật thà câu chị , câu em
      Nét quê vẫn giữ được nguyên chợ làng
        Nong nia thúng mủng dần sàng
Nông cụ bày bán có sang trọng gì
     Tạp phẩm chẳng thiếu thứ chi
   Đông vui tấp nập những khi phiên về
Dù ai bận rộn trawnm bề
Mỗi lần đi chợ yêu quê suốt đời

 

  

MÁI TÓC EM

 

 

Bồng bềnh mái tóc của em
        Thơm hương hoa bưởi, hoa sen quê nhà
Tóc em đen bóng mượt mà
Tóc em của mẹ của cha kết thành
Em đi trên cánh đồng xanh
Bay bay mái tóc làm anh nao lòng
Tóc bay nhẹ xuống vai cong
     Tóc bay trước ngực non bồng bay bay
Gió như là một bàn tay
Vuốt lên mái tóc em bay chiều tà
Tóc em dịu mát mùi hoa
     Xa quê anh nhớ... nhớ mượt mà tóc em

Chia sẻ:                   Gửi cho bạn bè
Mỗi độc giả cũng là một tác giả
(Mời bạn cho ý kiến, cảm nhận và lời bình sau khi đọc bài viết trên)
Họ và tên  *
Địa chỉ  *
Email  *
Điện thoại  *
Nội dung (bạn cần sử dụng font chữ Unicode, có dấu; ghi đầy đủ họ tên, địa chỉ, email, điện thoại,... Nếu thiếu các thông tin đó, có thể chúng tôi sẽ từ chối cho hiển thị
 
  Đỗ lương Điền - luongdien2012@yahoo.com - 0983410548 - 7/246 Đường Xuân Đỉnh Bắc TL .HN  (Ngày 23/02/2015 11:12:45)

Xin cảm ơn nhà thơ-chủ nhiêm CLB lb đã động viên kịp thời .Năm mới chúc nha thơ mạnh khỏe cói nhiều tác phẩm mới trên báo địa phương T Ư

  Hương Sinh - huong Sinh 1953@yahoo.com.vn - 01237124046 - HV Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Hưng Yên  (Ngày 18/02/2015 22:28:58)


Cảm ơn nhà văn Hoàng Đức Nhuận đã cho chúng tôi thưởng thức những vần thơ của thầy giáo Đỗ Lương Điền qua bài viết của anh.
Được đọc những bài thơ của thầy Điền, xem ra thầy cũng nặng lòng với thể thơ lục bát. Phải chăng thể thơ này ngấm sâu trong hồn người Việt và thầy Điền cũng không nằm ngoài lẽ đó. Từ khi mới chào đời những lời ru của bà, của mẹ trải ấm áp bên vành nôi. Thơ lục bát dễ làm nhưng khó hay, đọc thơ của thầy Điền tôi cảm thấy những vần thơ cứ gần gũi, mộc mạc nhưng đằm sâu tình đời, tình người mà cứ xoáy vào rồi đọng lại trong lòng người đọc . Nhân dịp năm mới Hương Sinh xin chúc sức khỏe tới nhà văn Hoàng Đức Nhuận, thầy giáo Đỗ Lương Điền cùng gia đình luôn vui khỏe, hạnh phúc và có nhiều tác phẩm mới tặng đời.




Các bài khác: