CƠN “SỐT” THƠ Ở 19 HÀNG BUỒM

Theo giấy mời của BTC 8h30 (23/10/2010) mới chính thức khai mạc, thế nhưng Lễ trao giải và kết nạp Hội viên Hội nhà văn Hà Nội 2010, năm Thăng Long - Hà Nội tròn nghìn tuổi nhận được sự quan tâm đặc biệt hoặc cũng có thể lo ngại Hà Nội tắc đường, do cấm xe hoạt động trên một số tuyến chuẩn bị phục vụ Đại hội Đảng bộ thành phố và Hội nghị cấp cao ASEAN 17.

Ngay Từ 7h30 đã thấy đông đảo quan khách, phóng viên báo chí, người yêu thơ, người nhà các tác giả đạt giải vây kín xung quanh địa chỉ 19 Hàng Buồm. Cả góc phố râm ran chuyện thơ, chuyện nghề, chuyện Đại lễ ngàn năm và không thể thiếu hình ảnh rất lãng mạn là níu áo nhau nghe thơ và ký tặng sách… bên những gốc sấu già, trà nóng phố cổ trong sóng sánh bóng kinh thành tiết thu vàng thơm quyến rũ.

Đúng 8h30, tại Hội trường Hội Văn học nghệ thuật 19 Hàng Buồm - Hà Nội, đã không còn một chỗ trống, khoảng hơn 200 người, đứng tràn cả ra ngoài hành lang, hồ hởi tham dự lễ trao giải thưởng Văn học năm 2010 và kết nạp hội viên mới của Hội Nhà văn Hà Nội.

Đến dự có Nhà thơ Bằng Việt, nhà văn Lê Minh Khuê, nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn, nhà văn Hồ Anh Thái – Chủ tịch Hội nhà văn Hà Nội, nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên – Phó Chủ tịch Hội nhà văn Hà Nội, nhà văn Nguyễn Thị Thu Huệ - Giám đốc kênh VTC9, nhà thơ Trần Quang Quý- Phó Giám đốc Nxb Hội nhà văn, Võ Thị Xuân Hà – Phó Giám đốc công ty Hà Thế, dịch giả Lê Bá Thự - Uỷ viên Hội đồng văn học dịch, nhà thơ Dương Kiều Minh, Thuỳ Dương – Phó tổng biên tập Diễn đàn doanh nghiệp, Nhà văn Nguyễn Thụ - Phó Giám đốc Nxb CAND, nhà thơ Nguyễn Thành Phong, nhà thơ Trần Ninh Hồ, Nguyễn Hoàng Sơn, nhà văn Hoàng Minh Tường, nhà thơ Hoàng Việt Hằng, Đoàn Thị Kí, Đỗ Quý Bông, Tuyết Nga, Dương Thuấn, Phạm Hồ Thu, Phạm Khải, Bùi Việt Thắng, Phạm Đông Hưng, nhà lý luận phê bình văn học Nguyên An, nhà thơ Trần Nhương, dịch giả Đoàn Tử Huyến, nhà phê bình Vũ Nho, nhà văn Y Ban, nhà nhiếp ảnh Nguyễn Đình Toán, nhà báo Lưu Minh Vũ, nhạc sỹ Đoàn Bổng, ca sỹ Nhật Thảo, nhà thơ Nguyễn Phan Quế Mai, dịch giả Jennifer Fossenbell, Đại diện BBT lucbat.com,… các tác giả là Hội viên cũ và mới, cùng đông đảo người yêu văn chương đã có mặt.

Nhà lý luận phê bình, Phó chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội - Phạm Xuân Nguyên - trong vai trò dẫn chương trình đã đọc quyết định và danh sách hội viên được kết nạp. Hơn 10 Hội viên được kết nạp lần này sẽ bổ sung thêm sức mạnh và trí tuệ của Hội, tạo thêm hy vọng mới, diện mạo mới của văn chương thủ đô (thứ tự xếp theo vần ABC...):

Như ly rượu, các tác giả đạt giải phải có 'gì' bên trong chứ

(Trái sang: Đoàn Tử Huyến, Văn Thao, Vũ Nho, Nguyễn Đình Toán) 

Ba tác phẩm được Hội Nhà văn Hà Nội vinh danh năm nay gồm: Cởi gió, tập thơ của Nguyễn Phan Quế Mai, NXB Hội Nhà văn. Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi, tuyển tập thơ Lưu Quang Vũ, NXB Hội Nhà văn và Nhã Nam, đoạt giải Thành tựu. Nhân gian, tiểu thuyết của Thùy Dương, NXB Hội Nhà văn và Công ty Hà Thế.

Hội đồng chung khảo gồm: Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội, nhà văn Hồ Anh Thái. Hai phó chủ tịch Nguyễn Thị Thu Huệ, Phạm Xuân Nguyên. Các ủy viên BCH Vũ Quần Phương, Bằng Việt, Bùi Việt Mỹ, Lê Trung Tiết, Nguyễn Trung Sơn. Chủ tịch hội đồng chuyên ngành: Lê Minh Khuê (văn xuôi), Đoàn Thị Lam Luyến (thơ), Nguyễn Thị Minh Thái (lý luận phê bình), Đoàn Tử Huyến (văn học nước ngoài).

Cởi gió của Nguyễn Phan Quế Mai, gồm 42 bài 82 trang được ghi nhận là những bài thơ chị viết về Hà Nội đều có cách nhìn hiện đại, cách nghĩ, cách cảm trẻ trung, khá mới lạ và giàu cảm xúc. Đây là tác phẩm giữ được niềm hứng khởi, say mê tràn trề xuyên suốt tập thơ, rất khó tìm thấy ở nhiều cây bút nữ đương đại khác.

Điều thú vị là trước ngày trao giải thưởng, tác giả Nguyễn Phan Quế Mai chưa được gặp rất nhiều người trong Hội đồng chung khảo nhưng họ đã bỏ phiếu cho tập thơ của chị qua việc đọc các bản... photocopy của tập thơ. 'Hữu xạ tự hiên nhiên hương' họ thẩm tác phẩm “Cởi gió” của chị qua nhiều kênh sóng khác nhau, song đều đi đến “sự lựa chọn hoàn hảo”, thống nhất, không có sự đụng độ, va đập, “lăn tăn” trong Hội đồng, điều ít khi xảy ra trong xét giải.

Nguyễn Phan Quế Mai - Cởi gió thi khởi nhiều câu đẹp, ảo và mang mang thớ chữ, thăm thẳm bầu tinh tế - tinh xác - tinh khiết đến nôn nao: “Ngõ dẫn đến ngực một người” (Ngực phố), “Cơn mưa hạ sải chân chạy trên cánh đồng loáng nước” (Tháng tư), “Và bảo tôi hãy cởi gió ra và bay trên ý nghĩ” (Cởi gió), “Chấm phá lên ta/ Hoàng hôn không cúc” (Chấm phá), “Tôi không được sinh ra và lớn lên trong Hà Nội/ Hà Nội tự sinh ra và tự lớn trong tôi/ Một cây yêu thương xum xuê vòm lá” (Hà Nội), “Biết trốn vào đâu khi tôi rượt đuổi chính tôi” (Ngôi nhà trái đất)…

Hội đồng trao giải mong chờ và kỳ vọng vào sự bứt phá của tác giả trong thời gian tới, trầm mình vào ngôn ngữ, biên độ đời sống, rung chuông – cởi gió nhưng giữ được hồn Việt.

Gió và tình yêu thổi trên đất nước tôi tuyển khá đầy đủ thơ của cây bút đa tài Lưu Quang Vũ. Bên cạnh hơn một trăm bài thơ được chia làm năm phần, sắp xếp theo trình tự thời gian, tuyển tập còn bao gồm phần thủ bút của Lưu Quang Vũ trích trong tập Cuốn sách xếp lầm trang. Việc ra mắt một tuyển tập dày dặn, công phu về thơ Lưu Quang Vũ không chỉ là cơ hội để người đọc dễ dàng tìm lại những bài thơ từng một thời được say đắm, đến với những bài thơ còn ít được biết đến, mà hơn thế, đây thực sự còn là dịp để Lưu Quang Vũ được nhìn nhận, và ghi nhận ở một tầm vóc mới, xứng đáng hơn trên bình diện thơ ca thay vì đơn thuần dừng lại ở một cây bút được yêu thích. Trao giải cho tuyển tập được biên soạn khá công phu này, Hội Nhà văn Hà Nội khẳng định thành tựu của Lưu Quang Vũ riêng trong lĩnh vực thơ, cũng như tính thời sự còn nóng hổi trong thơ ông.

Về văn xuôi, Nhân gian của Thùy Dương được đánh giá là nhiều khi chị kể chuyện kể khá chi li, cái được là làm độc giả thích thú nhưng đồng thời làm giảm tính biểu tượng và khái quát của tác phẩm. Ngôn ngữ thuần thông tin cũng là lựa chọn không hẳn đắc địa, ảnh hưởng đến sức nặng lẽ ra có thể hàm chứa nhiều hơn trong tác phẩm. Nhà phê bình Phạm Xuân Nguyên nhận xét về tiểu thuyết “Nhân gian”: 'Ba giọng kể khác nhau của ba nhân vật. Một giọng là linh hồn liệt sĩ với những câu chuyện đời lính, chiến trận, những buồn vui đời trai, những day dứt cõi âm, và những bồn chồn khắc khoải dõi theo hành trình người thân trên dương gian đang đi tìm mình. Một giọng là người vợ, người chị dâu của liệt sĩ, với sự yên phận bề ngoài nhưng giàu cảm xúc nội tâm... Một giọng là cô gái trẻ của một thế hệ đang sống với những giá trị khác, những chuẩn mực khác, những buồn vui, đau khổ khác'. Giải thưởng là ghi nhận đối với lao động nghề nghiệp nghiêm túc của nhà văn Thùy Dương thời gian qua.

Mùa giải thưởng 2010 của Hội Nhà văn Hà Nội để trống giải thưởng dành cho sách phê bình tiểu luận, mảng sách dịch do không chọn được tác phẩm nổi trội.

Đây là việc làm cần thiết, có tính toán của Hội đồng chung khảo nhằm hướng giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội đến tầm vóc mới, giàu sức sống, sang trọng, có giá trị và bền vững với thời gian.

GIẢI THƯỞNG NĂM CỦA HỘI NHÀ VĂN HÀ NỘI CÓ GÌ LẠ?

Năm 2009

- Bút pháp của ham muốn (của Đỗ Lai Thúy, NXB Tri Thức và Trung tâm sách Thủy, 2009): 11/12 phiếu.

- Một mình một ngựa (tiểu thuyết của Ma Văn Kháng, NXB Phụ Nữ, 2009): 9/12 phiếu.

- Nhẫn thạch (tiểu thuyết của Atiq Rahimi (Pháp), bản dịch của Nguyên Ngọc, từ nguyên bản tiếng Pháp, NXB Hội Nhà văn và công ty Nhã Nam, 2009): 9/12 phiếu.

Năm 2008

- Giải trao tặng thành tựu trọn đời về thơ cho Trần Dần với tập Trần Dần thơ

- Giải thưởng thơ: Vệt trăng và cánh cửa của Hoàng Việt Hằng

- Giải thưởng dịch Nửa kia của Hitler do Nguyễn Ðình Thành dịch.

Năm 2007

- Utopi một miếng để đời - tiểu thuyết của Vũ Bão, NXB Hội Nhà văn và Công ty Văn hóa Đông A, 2007 (tác phẩm được 7/10 phiếu).

- Gửi VB - tập thơ của Phan Thị Vàng Anh, NXB Hội Nhà văn và Công ty Văn hóa Nhã Nam, 2006 (tác phẩm được 7/10 phiếu).

- Biên niên ký chim vặn dây cót - tiểu thuyết của Haruki Murakami (Nhật Bản), bản dịch của Trần Tiễn Cao Đăng, NXB Hội Nhà văn và Công ty Văn hóa Nhã Nam, 2006 (bản dịch được 10/10 phiếu).

Năm 2006

- Tiểu thuyết Mẫu Thượng ngàn (Nguyễn Xuân Khánh)

- Tập tiểu luận Giăng lưới bắt chim (Nguyễn Huy Thiệp)

- Tập thơ Hành trình (Hoàng Hưng)

- Tiểu thuyết Ba Lan Cô đơn trên mạng của tác giả JannuszLeon Wisniewski do Nguyễn Thanh Thư dịch

Năm 2005

- Tiểu thuyết triết luận: Chuyện của thiên tài của Nguyễn Thế Hoàng Linh (NXB Hội Nhà văn và Công ty Văn hóa Đông A).

- Gia đình bé mọn tiểu thuyết của Dạ Ngân (Nhà xuất bản Phụ Nữ) đã tái hiện hành trình đi đến tình yêu đích thực của một người đàn bà, vượt lên trên những gian khó của một thời.

- Phồn thi tập thơ của Phạm Công Trứ (Nhà xuất bản Hội Nhà văn) với những thành công trong thể loại lục bát, là màu sắc phồn thực huê tình, với yếu tố cổ truyền được sử dụng có mức độ, tạo được sự hài hòa với hồn thơ hiện đại.

- Điệu valse giã từ tiểu thuyết của Milan Kundera (nhà văn Pháp gốc Séc) (NXB Hội Nhà văn và Trung tâm VHNN Đông Tây), cuốn sách đáng chú ý ở giai đoạn đầu của nhà văn quan trọng bậc nhất trên văn đàn thế giới hiện nay. Bản dịch của dịch giả trẻ Cao Việt Dũng thực sự công phu và đạt đến độ nhuần nhuyễn trong tiếng Việt.

- Giải thành tựu trọn đời: Thơ trữ tình thế giới thế kỷ XX là hợp tuyển những bài thơ hay do nhà thơ Bằng Việt dịch (NXB Văn Học và Công ty Văn hóa Việt). Nhiều bài đã trở nên quen thuộc với các thế hệ người yêu thơ trong bốn thập kỷ qua, mang dấu ấn tâm hồn và nét sang trọng, tinh tế của người chuyển ngữ. Giải trao cho nhà thơ Bằng Việt để ghi nhận thành tựu trọn đời của một dịch giả tài hoa có nhiều đóng góp trong hoạt động giới thiệu văn chương nước ngoài.

Năm 2004

- Tiểu thuyết: Giàn thiêu - Võ Thị Hảo

- Dịch thuật: Cuộc đời của Pi - Trịnh Lữ dịch từ bản gốc truyện của Yann Martel (Canada).

- Tiểu luận: Vọng từ con chữ - Nguyễn Đăng Điệp

- Thơ: Tháp cúc - Trần Quốc Thực và tập thơ Những con ngựa đêm - Nguyễn Việt Chiến, NXB Hội nhà văn cùng đoạt giải thể loại thơ.

Năm 2003

- Thơ: tập Thơ Chu Hoạch; Sao dẫn lối của Đoàn Thị Lam Luyến

- Tiểu thuyết: Đèn vàng của Trần Chiến

- Dịch thuật: Cái trống thiếc (tiểu thuyết của Guenter Grass, Đức - bản dịch của Dương Tường) và Đàn hương hình (tiểu thuyết của Mạc Ngôn, Trung Quốc - bản dịch của Trần Đình Hiến)

- Lý luận phê bình: tập Cây bút đời người của Vương Trí Nhàn

Năm 2002

Giải đặc biệt: Tập thơ Sóng reo của nhà thơ Nguyễn Đình Thi.

8 giải B cho các tác phẩm:

- Văn xuôi: Một loài chim trên sóng (tập truyện của Đỗ Chu), Quỷ trong trăng (tập truyện của Trần Thùy Mai), Cuộc đời dài lắm (tiểu thuyết của Chu Lai);

- Thơ: Ném câu thơ vào gió (tập thơ của Bằng Việt), Thời hoa đỏ (tập thơ của Thanh Tùng), Tìm trầm (tập thơ của Nguyễn Xuân Thâm)

- Lý luận phê bình: Chân dung văn học (của Hoài Anh)

- Dịch thuật: Faust (dịch của Quang Chiến)

8 giải C (tặng thưởng) cho các tác giả khác

CHÙM ẢNH ĐẶC BIỆT

LỄ KẾT NẠP VÀ TRAO GIẢI THƯỞNG HNV HÀ NỘI NĂM 2010