Đêm
Aleksandr Sergeevich Pushkin
Giọng anh thổn thức dịu dàng
Đêm đen tĩnh lặng phá tan. Khuya rồi.
Bên giường ngọn nến buồn rơi
Câu thơ hoà ánh lửa ngời, reo lên
Suối tình chảy mãi đầy em
Mắt em lấp lánh trong đêm tối oà
Mỉm cười, nghe tiếng rên la:
Anh, anh… yêu lắm, em là… của anh…
Trước đây tôi thường đọc những tác phẩm bất hủ của đại thi hào Nga - Aleksandr Sergeevich Pushkin qua bản dịch của Thuý Toàn. Tôi luôn hình dung ra một Puskin với những lời thơ thánh thiện và ngọt ngào như suối lặng mây bay:
Một chút tên tôi đối với nàng
Sẽ chìm như tiếng sóng buồn tan
Âm thầm mòn mỏi bên bờ vắng,
Như tiếng đêm thâu lạc giữa ngàn.
(Một chút tên tôi đối với nàng - Thuý Toàn dịch)
Anh nhớ mãi phút giây huyền diệu
Trước mắt anh em bỗng hiện lên,
Như hư ảnh mong manh vụt biến,
Như thiên thần sắc đẹp trắng trong.
(Gửi…, 1825 - Thuý Toàn dịch)
Một đêm thứ bảy tôi lướt net và đọc được nguyên tác bài Đêm của Pushkin:
Ночь
Мой голос для тебя и ласковый и томный
Тревожит позднее молчанье ночи темной.
Близ ложа моего печальная свеча
Горит; мои стихи, сливаясь и журча,
Текут, ручьи любви, текут, полны тобою.
Во тьме твои глаза блистают предо мною,
Мне улыбаются, и звуки слышу я:
Мой друг, мой нежный друг...
люблю... твоя... твоя...
(Александр Сергеевич Пушкин)
Độc giả Việt Nam cũng như tôi từ lâu đã quen với những bài thơ thanh cao mềm mại, chắc sẽ bất ngờ khi đọc bài thơ Đêm. Và tôi bắt đầu dịch thơ Pushkin ra… lục bát.
Bài thơ ngắn và dễ hiểu, tôi đọc một lần, đọc lại và hơi choáng... bởi câu thơ cuối cùng. Rất ít khi Pushkin dùng dấu ba chấm (…) trong câu thơ của mình, vậy mà trong câu kết của bài thơ Đêm đại thi hào đã dùng nó đến bốn lần. Thơ sex ư? Chẳng ngạc nhiên đâu vì Pushkin là người gốc Ethiopi!
Mở đầu bài thơ là tiếng gọi bạn tình trong đêm, tiếng gọi thổn thức, yếu ớt trong khuya cũng đủ phá tan màn đêm tĩnh mịch. Đêm như thế thì thanh vắng lắm và ngọn nến và câu thơ… giao hoà, rồi reo lên nâng dần cao trào, bởi sự hoà quyện của men tình trong đêm, để rồi bốc cháy mãnh liệt...
Bằng những câu thơ rất gợi cảm, suối tình chảy mãi đầy em, rồi mắt em lấp lánh trong đêm tối oà đến, lời nói ngắt quãng run rẩy rất đàn bà: người tình của em, người tình dịu dàng của em… em yêu… của anh…của anh đây… (dịch nghĩa) Puskin đã thành công khi vẽ lên một đêm tình nhân dâng hiến đê mê và dữ dội…
Câu nói của người đàn bà trong cơn hoan lạc với tình nhân của mình trong đêm được Pushkin đơn giản hoá bắng những những dấu ba chấm tài hoa. Tôi đánh bạo dùng chữ 'rên la' trong bài dịch và lạ thay khi đọc không hề thấy dung tục, mà chỉ th ấy sự thăng hoa của đêm ân ái.
Bài thơ rất ngắn, ngắn đến mức đọc rồi muốn đọc lại mãi, nhưng lai chứa đấy âm thanh và hình ảnh. Không thể có một đêm lãng mạn ngọt ngào hơn, bởi sự tĩnh lặng chỉ có anh và em, và ngọn nến và câu thơ và tình yêu đã làm nên điều kỳ điệu. Nó hoà quyện giữa hai người yêu nhau từ sự run rẩy yêu thương tới miền hoan lạc. Tình yêu làm cho người ta khát khao và những vần thơ của Pushkin đã trào lên sự sống.
'Tác phẩm văn chương mà không vỗ vào bản năng con người thì không ai đọc'. Ai đó đã nói như vậy. Và Pushkin là thế… Mới hiểu vì sao ông đã khiến cả thế giới nghiêng mình, cả dân tộc Nga tôn thờ và ngưỡng vọng.
Mặt trời thi ca Nga ơi! Cảm ơn người đã cho tôi một đêm huyền diệu, đêm dịch Pushkin ra lục bát để tôi thấy yêu thêm cuộc đời này. Yêu từng âm thanh nhỏ trong màn đêm tĩnh lặng, từng run rẩy của những giọt sương đêm để trào dâng những đam mê dữ dội, những khát khao cháy bỏng đàn bà.
Nguyệt Vũ
(ĐT: 0912010450)
Twitter
Google
Yahoo
Facebook
Gửi cho bạn bè
Lê Minh Dung - leminhdungifc@yahoo.com.vn - 0937999939 - Gò Vấp Thành Phố Hồ Chí Minh
