Sau khi đọc 'Tập làm thơ lục bát' của tác giả Nguyễn Bích Lựu, nhà thơ Định Hải đã nêu ra vài ý kiến nhận xét để bạn đọc tham khảo thêm về thơ và thể thơ Lục bát.
1. Thông thường, một câu lục bát gồm có hai dòng, nhưng càng ngày ta càng thấy câu lục bát còn có thể ngắt thành 3, 4 dòng hoặc nhiều hơn (Cũng có thể gọi là 'lục bát xuống dòng'). Ví dụ:
Trải qua
lửa khói
nắng mưa
Trường Sơn
trong mắt tôi
vừa nhú lên
2. Vần trong thơ lục bát: Có một cách ghép vần khá thú vị là tiếng thứ 4 của câu 8 vần với tiếng thứ 6 của câu 6. Ví dụ:
Trèo lên cây bưởi hái hoa
Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân
Trong những trường hợp như trên, tiếng thứ 6 của câu 8 phải là thanh trắc (nụ chứ không thể là hoa hay bông...). Ngoài ra, cũng nên chú ý: Trong câu 8, tiếng thứ 8 không nên vần với tiếng thứ 6. Ví dụ:
Bây giờ tan học nắng nôi
Mà nó giấu mũ của tôi mất rồi
Vì vậy, nên chữa 'mất rồi' thành 'chỗ nào' hay 'bao giờ'.
3. Luật bằng trắc: Tiếng thứ 2 của câu 6 và câu 8 là thanh bằng. Nhưng cũng có trường hợp ngoại lệ. Ví dụ:'Bao kỉ niệm đẹp còn vương'.
Trong câu 8, nếu tiếng thứ 6 thanh trắc thì tiếng thứ 8 phải thanh bằng. Nếu tiếng thứ 4 có dấu huyền thì tiếng thứ 8 không có dấu và ngược lại. Ví dụ: 'Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân'.
4. Nhịp: Ngày nay, còn có thể ngắt nhịp theo nhiều kiểu khác:
Với câu 6: 1/3/2; 1/4/1...
Với câu 8: 1/3/4; 3/3/2; 1/3/1/3...
Ví dụ:
Cao Bằng gạo trắng nước trong
Tôi... /tôi không muốn... /tôi không muốn về
hoặc:
Cánh buồm nâu, cánh buồm nâu, cánh buồm...
Cuối cùng, ngoài cách viết, cũng cần chú ý cả cách đọc.
Ví dụ: Không nên đọc ngắt ra theo kiểu này:
'Mái gianh ơi... /hỡi mái gianh
Thấm bao mưa... /nắng mà thành... /quê hương
Đọc như vậy là 'giết' lục bát rồi!
Nhà thơ Định Hải
--------------------------
(Nguồn: VH&TT số 177 - 2008)
Twitter
Google
Yahoo
Facebook
Gửi cho bạn bè