Chung ô

Trời đêm chợt đổ cơn mưa
Hình như trời chỉ muốn đùa chút thôi!
Đường quê đi chật hai người
Chưa thân… mà dám đi đôi cũng liều!
Ai xui mưa tưới xiêu xiêu
Cái ô nghiêng nhẹ theo chiều giọt mưa.
Mình về… mang nợ cái ô
Còn ta mắc nợ cơn mưa quê người.

Phi Tuyết Ba

Trời mưa hai đứa che chung một chiếc ô thì đã có vẻ “văn minh tiến hoá” ở mức cao rồi! Ông bà cụ kỵ ta xưa chỉ che chung một tàu lá chuối non thậm chí một cọng khoai môn bứt vội mà một ngày nào đấy không xa cũng quấn quýt vợ chồng. Có điều tại sao hai người lại che chung một cái ô trong cái thời gian môi giới tuyệt diệu “trời đêm’’ nhỉ? Lai thêm “chợt đổ cơn mưa” nữa thì mới khéo làm sao! Dẫu ông trời chỉ “muốn đùa chút thôi’’ hay đùa dai cặp trẻ này cũng quá chừng hạnh phúc bởi ông đã làm tròn nhiệm vụ tạo dựng cơ sở ban đầu cho hai trẻ:

Chưa thân mà dám đi đôi cũng liều!

Tôi cho rằng đợi đến đêm ông trời đùa cợt “đổ cơn mưa’’ tạo cơ hội “đường quê đi chật’’ không phải chỉ là sự khao khát  mong đợi của riêng anh chàng rắp ranh bắn sẻ mà có cả dụng tâm của cô nàng nữa vì cớ phụ nữ họ ý tứ lắm không đuểnh đoảng như cánh đàn ông gặp vui là cứ ba hoa thiên địa để đến khi đêm dần buông, mưa mù bay mới quýnh quíu ra về. Cái cơ hội tạo đà cho sự gặp gỡ xem ra có vẻ rất tình cờ mấy anh con trai khờ khạo lắm, ngu ngơ quá, làm sao mà phát hiện ra sự kín kẽ của cô nàng cho dược:

Đường quê đi chật hai người

Đường quê ngày xưa thường chỉ nho nhỏ xinh xinh, mấy khi có được con đường thênh thang, mà dù có rộng bao nhiêu đi nữa cũng phải “đi chật’’ trong hoàn cảnh chiéc ô che cho phép, nếu không muốn một trong hai người bị ướt. Chắc chắn không anh chàng ga-lăng nào lại để cho người chung ô bị ướt, dĩ nhiên phải hứng chịu cơn “mưa tưới xiêu xiêu’’ về phía mình. Còn cô gái đi nhờ ô người ta lại nỡ nào chiếm phần tiện nghi để người bạn đường ướt át thì coi sao tiện. Dù anh ta có tự nguyện chăng nữa thì sự nhân hậu của một người phụ nữ có văn hoá cũng không cho phép cô làm thế. Cho nên “đi chật’’ là một việc làm phải đạo không ai cảm thấy mình không nên không phải trong tình huống này. Ai đã qua cái thời tuổi trẻ đi chung ô bên người mình thương yêu trên con đường quê mưa tuôn, mưa xối giữa trời đêm, mới thấu cảm được giây phút thần tiên mà nhiều năm sau muốn tìm lại chỉ còn trong tuổi thơ ký ức xa mù.

   Cái ô nghiêng nhẹ theo chiều giọt mưa

“Gió mưa là bệnh của trời” mà, nó rơi theo chiều nào mà chả được. Bổn phận anh con trai là phải nghiêng nhẹ cái ô theo chiều giọt mưa để em khỏi ướt. Mỗi lần nghiêng nhẹ như vậy… Phi Tuyết Ba không nói gì thêm bởi lòng tới rồi bút bất tất tới nữa mà chi… Hãy để nó ở ngoài lời.

  Mình về… mang nợ cái ô
     Còn ta mắc nợ cơn mưa quê người

Hai người chung ô ai cũng nợ cả, một người mắc một người mang. Có gì khác nhau trong cách dùng từ của tác giả? Không khéo sự suy diễn của chúng ta trước đây sai trật cả. Vì sao cô gái không phải mang nợ mà chỉ mình chàng trai mắc nợ mà thôi? Bởi vì mắc nợ thì còn có ngày trả được chứ nợ đã mang thì “xuống tuyền đài’’ cũng vẫn chưa tan. Niềm vui đang rộ bỗng vội cắt ngang bởi một nét buồn, hỉ kịch nhuốm màu bi kịch: Có thể một ngày không xa em sẽ lên xe hoa với người do mẹ cha em lựa chọn, đêm nay trời giúp em tạo ra cơ hội cho hai đứa được gần nhau một lần, chưa thân chớ nào phải chưa yêu chắc cô gái ấy có yêu chàng trai lắm lắm mới dám liều đi đôi như vậy. Cô sẽ mang nợ cái ô suốt đời mà không bao giở trả được. Cô mong người con trai ấy sẽ trả được món nợ “cơn mưa quê người’’ với một hình bóng khác. Ấy là tôi nghĩ cô gái tự an ủi như vậy chứ chàng trai sẽ không bao giờ trả được. Suy cho cùng trong tình yêu đích thực mắc cũng là mang.

Theo tác giả Nguyễn Hàn Chung