Đọc 376 bài thơ trong “Đặng Hồng Thiệp - Tác phẩm và công luận” thấy trong từng câu chữ là những vần thơ đầy ắp thế thái nhân tình. 72 mùa xuân với 19 tác phẩm đã xuất bản đủ cho thấy sức sáng tạo của thi sĩ này không hề có tuổi...
Đi lạc vào thế giới thơ của Đặng Hồng Thiệp, ta bắt gặp những vần thơ bay bướm giàu sức tượng hình. Mỗi câu thơ đều chất chứa những tâm tư của một thi nhân lữ khách trước con người và cảnh vật:
Dáng em nghiêng nghiêng
Tóc dài buông xõa
Đò ơi chầm chậm
Đêm đừng sang canh
Chèo ánh trăng thanh
Lữ khách tự tình
(Tự tình)
Trò chuyện với Đặng Hồng Thiệpngoài đời, một con người trầm tư, kín đáo, uyên bác, tính cách ấy đã vận vào thơ ông với những câu thơ hồn hậu, tứ thơ đong đầy chữ tình của một người chơi thơ như ông từng tự sự trong cuộc trà dư tửu hậu. Bạn đọc khi cầm trên tay tập thơ được in công phu này của Đặng Hồng Thiệp sẽ đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Với thể thơ 6 chữ, nhà thơ Đặng Hồng Thiệp thường có những “kết mở” rất thú vị, khiến người đọc cứ bâng khuâng giữa miền thơ của ông:
Rừng già giăng núi vây xa
Buông mành lối cũ thoáng qua
Dấu ai hiện trong dòng thác
Để miền xanh mãi ngấn bồi sa...
(Mãi)
Trong tuyển tập thơ này của Đặng Hồng Thiệp nổi bật với ba mảng đề tài chính: thiên nhiên - danh thắng - con người. Thiên nhiên hiện lên trong thơ ông như một bức tranh sơn dầu với những đường nét đậm nhạt gợi nên khung cảnh thiên nhiên ở Việt Nam rất đặc trưng, đó là những danh lam thắng cảnh: Suối giải oan, Thiên Cầm, Làng Lòi v.v... song song với những nét đẹp đầy khám phá về cảnh vật ở các vùng quê Việt Nam là một bức tranh thiên nhiên trời phú ưu ái cho con người nơi đây những xúc cảm hữu tình:
Đường thẳng anh đi
chân trời xa tít
Có cầu vồng em vượt
mượt chân mây
Một đời anh
đi vẫn chân trời phía trước
Chỉ có em rực rỡ ở nơi này
(Cầu vồng)
“Cầu vồng” không chỉ là một hiện tượng của thiên nhiên sau những cơn mưa nặng hạt mà còn là cái cớ để nhà thơ Đặng Hồng Thiệp “tự tình” với nhân vật “em’. Nhân vật trữ tình trong tất cả những bài thơ của ông xuất hiện tưởng như mờ nhạt nhưng thực sự lại rất sâu sắc, thuỷ chung và gợi hình, gợi ảnh: “Một đời anh đi vẫn chân trời phía trước / Chỉ có em rực rỡ ở nơi này”.
Tập thơ “Đặng Hồng Thiệp - Tác phẩm và công luận”có những bài thơ để lại dư âm rất đẹp trong lòng người yêu thơ:
Em ôm lúa vàng và ôm nắng
Trải vàng hương
suốt dọc lối anh đi
(Bến thẳm)
PGS.TS Nguyễn Quý Di “phải lòng” bài thơ “Bến thẳm” bởi chủ đề “em” trong thơ của ông rất đỗi chân thành, nhân văn. Tác giả Nguyễn Quý Di băn khoăn tự vấn: “Em trong “Bến thẳm” là ai? Đây là câu hỏi ít nhiều làm tôi thú vị và theo tôi, Đặng Hồng Thiệp đã có những thành công. Xuất thân từ vùng đồng chiêm trũng Nghệ An, “em” mà Đặng Hồng Thiệp bắt gặp nhiều nhất là em có vành nón, có má hồng.
Thoắt cái, anh trở thành một nhàhiền triết, cái hiền triết chân quê, hóm hỉnh, cay đắng và đau buồn thấm thía. Dường như trong Đặng Hồng Thiệp có rất nhiều con người, biến ảo theo “mây mưa vần vũ”.
Đối tượng độc giả của nhà thơ xứNghệ này rất đa dạng. Không chỉ có bạn bè đồng nghiệp văn chương cảm nhận được vẻ đẹp trong thơ ông, mà có cả những cô cậu học trò lớp 12 cuối cấp khi đọc thơ của Đặng Hồng Thiệp:
Ba trăm bậc đá muôn chân bước
Từ cõi linh thiêng mẹ có nghe
(Viếng bà Hoàng Thị Loan)
“Câu thơ chậm rãi, khoan thai tưởng như đếm được từng bậc thang mà nhà thơ đang bước. Giọng thơ thật phù hợp với không khí của vùng quê, của cảnh trí nơi người mẹ yên nghỉ. Hồn thơ như khắc khoải không nỡ nứt rời, thoảng chút ngập ngừng của một tấm lòng nặng ân tình, gắn bó sâu sắc. Chữ “mẹ” là một điểm sáng, là tiếng gọi, vừa thân quen vừa vang vọng. Nhà thơ khát khao bày tỏ tình cảm của mình, mong muốn cho tiếng gọi ấy ngân dài, ngân mãi trong không gian và thời gian” - Nguyễn Thị Quỳnh Trang (học sinh lớp 12).
Nhà thơ Đặng Hồng Thiệp và bạn bạn văn
Tôi có ấn tượng rất sâu sắc với thơ ông bởi những bài thơ ông viết dành cho mọi lứa tuổi, những ai yêu thơ ông đều có thể cảm nhận được cái hay, cái tình, cái đẹp và giá trị nghệ thuật chất chứa trong từng tứ thơ, là sự dung dị, chân chất của nhiều con người trong một con người,nhiều cảm xúc chất chứa và bùng nổ. Phải chăng, điều ấy cũng tạo nên một thành công đối với ông.
Đặng Hồng Thiệp tâm sự rằng: “thơ với ông chỉ là một nhu cầu tự thân”. Nhà phê bình Trịnh Thanh Sơn, người gặp ông qua thi ca từng nhận xét rằng: “Tôi hỏi bạn bè và biết anh là người xứ Nghệ, làm thơ rất sớm, nếu chuyêntâm cho văn chương anh đã nổi danh từ lâu rồi. Không khoa ngôn, không cao giọng, không khoát đàm, những câu thơ trong vắt tự trong tim, hướng về chân - thiện - mỹ. Ai bảo thi sĩ không là một tín đồ?”...
Được bạn bè văn chương yêu mến, tin cậy, chia sẻ nhưng ở Đặng Hồng Thiệp, từ văn chương đến con người, tuyệt nhiên không có nét gì kiêu ngạo. Ông trầm tính và có những giây phút thật khác người, chính những giây phút là một cảm xúc siêu thực và những vần thơ siêu thực tuôn trào: “Quả cầu lửa bừng lên, gà trống gáy mànsương, gợn mây tan dần vào vô định, Chú chim vàng chần chừ, trôi khoảnh khắc cất tiếng, lỡ một bình minh... /Ai biết ngày mai, ngày kia hay lâu hơn nữa, làn gió ấy lại xào xạc với riêng mình?” (Thức - Đặng Hồng Thiệp).
Với những vần thơ siêu thực độc đáo như thế, nhà thơ Đặng Hồng Thiệp đã có thể tìm cho mình một chỗ đứng vững chắc, đầy thuyết phục trong lòng những người yêu thơ ông.
Phương Bùi
________________________
Bạn đọc có thể liên hệ với Nhà thơ Đặng Hồng Thiệp:
Điện thoại: 0912 480 514
Email:danghongthiep10@yahoo.com.vn