Có duyên nên tôi quen nhà thơ, nhà báo, nhà nghiên cứu văn hóa Giang Quân và rất ngưỡng mộ về khả năng làm việc, sự cẩn trọng, nghiêm túc trong công việc và lòng nhiệt tình, chu đáo trong cuộc sống của bác.
85 tuổi đời, hơn nửa thế kỷ công tác và nghiên cứu khoa học, sáng tạo nghệ thuật bác Giang Quân đã có một “gia tài” đồ sộ gồm 80 công trình, tác phẩm, đồng tác giả của hàng trăm cuốn sách, trong đó phần lớn liên quan đến Hà Nội, dưới các thể loại: Thơ, văn, kịch, nghiên cứu văn hóa dân gian, biên khảo và hướng dẫn nghiệp vụ… Cái gia tài ấy thấm đẫm mồ hôi, công sức và tình yêu với nghệ thuật, với khoa học, đặc biệt là với Hà Nội.
Tình yêu Hà Nội được thể hiện trong mỗi trang sách, mỗi tác phẩm của bác, tựa hồ bác mới là người Hà Nội thực thụ: Sinh ra, lớn lên và sống với Hà Nội. Nhưng không, bác lại là người “ngoại lai, nhập cư”, bởi bác tên thật là Nguyễn Hữu Thái, quê ở thị trấn Cẩm Giàng, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, có thơ đăng báo từ năm 16 tuổi.
Bác lên Hà Nội từ năm 1950 đến nay đã hơn 60 năm gắn bó với Hà Nội. Bác yêu Hà Nội và hiểu Hà Nội từ mỗi con phố, ngôi đình, góc chợ, tiếng nói,con người cho đến món ăn, áo mặc…và đã có 30 đầu sách viết riêng về Hà Nội. Có thể kể ra đây những tác phẩm tiêu biểu như: Thủ đô Hà Nội - công trình kỷ niệm 990 năm Thăng Long – Hà Nội, Hà Nội 50 năm chiến đấu – xây dựng và phát triển, sách kỷ niệm 50 năm ngày giải phóng Thủ đô, Bách khoa thư Hà Nội, Hà Nội phố phường, Hà Nội trong ca dao ngạn ngữ, Dấu tích kinh thành, Thủ đô Hà Nội, Trò chơi trò diễn dân gian vùng Hà Nội, Tổng tập Nghìn năm văn hiến Thăng Long, Từ điển đường phố Hà Nội, Địa chí văn hóa dân gian Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội, Chợ Hà Nội, Các vị thần Hà Nội v.v. Những tác phẩm này đã đưa tên tuổi Giang Quân trở thành một nhà nghiên cứu văn hóa chuyên sâu về Hà Nội như Nguyễn Vinh Phúc, Hà Đình Đức.
Đấy là chưa kể gần 20 cuốn sách Những bông hoa đẹp biểu dương Người tốt việc tốt của thành phố và việc bác là người nhiều năm giữ chuyên mục Nếp nhà Hà Nội của báo Kinh tế Đô thị. Bác còn là tác giả kịch bản của các chương trình lễ hội xuân và triển lãm Hà Nội như: Một nét xuân Hà Nội trên phố Mã Mây năm 2006, Hà Thành xuân sắc tại vườn hoa Vạn Xuân năm 2007, Lễ hội văn hóa dân gian Xuân Mậu Tí 2008, Không gian văn hóa thi thư trong ngôi nhà cổ Hà Nội năm 2005, Hà Nội xưa và nay năm 2007…
Sở dĩ có được những thành tựu trên nhiều lĩnh vực như hôm nay ngoài tình yêu Hà Nội, niềm đam mê nghiên cứu sáng tạo, bác Giang Quân còn có một cơ duyên là gắn bó lâu năm trong ngành Văn hóa Hà Nội.
Nhà thơ, nhà báo, nhà nghiên cứu văn hóa Giang Quân
Năm 1960 sau hàng chục năm viết báo, làm thơ tự do rồi tham gia xây dựng Hiệu sách Quốc văn tổng hợp ở 40 Tràng Tiền và 17 Ngô Quyền, tham gia BCH Hội Liên hiệp Thanh niên Hà Nội, bác chuyển sang công tác ở ngành Văn hóa.
Năm 1965, bác được giao làm tổ trưởng biên tập kiêm đội trưởng Đội TTLĐ của Sở Văn hóa Hà Nội. Suốt những năm 60, 70 của Thế kỷ XX có biết bao kỷ niệm với bác. Nào chuyện bác cùng anh em trong cơ quan đi tuyên truyền việc tổ chức lại sản xuất nông nghiệp ở vùng ngoại thành, tuyên truyền việc đắp đê đê sông Đáy cho nhân dân, nào kỷ niệm của bác với nhà thơ Hồ Minh Hà tránh bom trú hầm ở Uy Nỗ, Đông Anh...
Với bác những ngày công tác ở ngành Văn hóa là những ngày đáng nhớ và bận rộn bởi việc sáng tác, nghiên cứu văn hóa dân gian, đi giảng bài, phụ trách tờ Tiếng hát quê ta, tờ Chị em mình đảm đang chung thủy, tờ Nếp sống văn minh, tờ Vào ca…bận đấy nhưng vui vô cùng. Niềm vui được nhân đôi khi Miền Nam giải phóng, Bác và anh em trong ngành liên tục vào Nam biểu diễn thông tin lưu động, tuyên truyền cho bà con trong đó, tiếp theo bác lại được Thành phố cử dẫn đầu đoàn cán bộ đưa nhân dân Hà Nội đi vào Lâm Đồng khai hoang.
Mấy năm liền ở vùng kinh tế mới giúp dân lập nghiệp, trở ra Bắc, bác Giang Quân lại dẫn Đội TTLĐ đi vào Lâm Đồng, tổng cộng là 8 lần, lần tí nhất cũng ở đó 1 tuần, trung bình là 2 tháng, có lần ở suốt 6 tháng để biểu diễn cho nhân dân vùng kinh tế mới xem. Với những đóng góp và sự nhiệt tình của bác, nhân dân huyện Lâm Hà luôn coi bác như người con của địa phương. Mấy chục năm qua hễ huyện có việc lớn, hay làm lễ kỷ niệm đều hỏi xin ý kiến và mời bác vào đó dự lễ.
Nhân dân Lâm Hà vẫn một lòng hướng về Hà Nội đã xây dựng huyện thành một Thủ đô thu nhỏ với những địa danh, vùng đất đậm chất Hà Thành. Những hồ Hoàn Kiếm, khu Ba Đình, khu Hai Bà Trưng, khu Đống Đa, khu Đông Anh, khu Hoàn Kiếm…là những cái tên mang nặng nỗi nhớ Hà Nội của người dân nơi đây. Và bác Giang Quân mỗi lần có dịp ghé qua Lâm Đồng đều về với nhân dân Lâm Hà như về với nhà mình vậy.
Sau 45 năm công tác ở Ngành Văn hóa Hà Nội, bác Giang Quân trở về sống cùng gia đình và tiếp tục vui với niềm vui sáng tạo, viết báo, làm khoa học, để có được “gia tài” đồ sộ như vừa kể trên. Ở địa phương, bác Giang Quân còn tham gia làm Mặt trận tổ quốc phường Thổ Quan, Ủy viên MTTQ quận Đống Đa, hoàn thành cuốn Lịch sử Truyền thống cách mạng phường Thổ Quan 1930 -2000 cùng nhiều cuốn sách tuyên truyền của các ban, ngành trong Thành phố. Nhiều năm liền gia đình bác là gia đình văn hóa tiêu biểu của phường, của quận
Với những đóng góp không nhỏ, bác Giang Quân đã nhận được hàng trăm gồm Bằng khen, Giấy khen, Huân Huy chương của nhiều ban, ngành, đoàn thể Trung ương và Thành phố. Đáng lưu ý nhất là Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì năm 1987, giải Ba ca dao báo Văn nghệ năm 1960, 3 lần đạt giải thưởng Văn học nghệ thuậ Hà Nội: Lần thứ Nhất, thứ Ba, thứ Tư, Huy chương vì sự nghiệp báo chí Việt Nam 1993, Huy chương chiến sĩ Văn hóa 1984…Năm 2011, bác Giang Quân đã vinh dự được UBND Thành phố Hà Nội công nhận là Công dân ưu tú Thủ đô.
Thanh Quy
(Nguồn: Báo Người Hà Nội)
Twitter
Google
Yahoo
Facebook
Gửi cho bạn bè