Cho tới nay, Mã Thiện Đồng là cây bút nữ đầu tiên ở nước ta có hai đầu sách viết về các chiến sĩ tham gia đoàn tàu không số. Chân phương, giản dị, những bài ký, ghi chép trong hai cuốn sách “Ký ức tàu không số” (NXB Tổng hợp TPHCM, 3.2010), “Đoàn cảm tử quân trên biển” (NXB QĐND, 10. 2011) của chị đã phần nào khắc hoạ chân dung “rất đời” của những chiến sĩ tàu không số...
Nhà văn Mã Thiện Đồng
* Từng là giáo viên dạy văn, sau gần 10 năm cầm bút viết văn, tới nay, chị đã có hơn 10 đầu sách, đều chung đề tài chiến tranh cách mạng. Vì sao chị lại chuyên sâu đề tài này?
- Thời còn đi dạy học ở Long An, tôi có biết chị Thanh - vợ anh Đồng Đen (anh hùng Nguyễn Văn Kịp). Về hưu, lên Sài Gòn sống, tôi lại ở ngay đường Đồng Đen. Với sự giúp đỡ của CLB Truyền thống kháng chiến vũ trang biệt động Sài Gòn, tôi làm quen và viết nhiều bài báo về những chiến sĩ biệt động Sài Gòn. Sự kiện lịch sử, ai cũng biết, nhưng những con người trực tiếp làm nên lịch sử, có những góc còn khuất, không phải ai cũng rõ... Càng gặp các nhân chứng, mà với tôi, họ là những người anh hùng chiến đấu vì độc lập - tự do của tổ quốc, tôi hiểu rằng, mình không thể không viết...
* Chị viết hai cuốn sách về các chiến sĩ tàu không số như thế nào, thưa chị?
- Năm 1979, khi đọc tiểu thuyết “Biển gọi” của Hồ Phương, con tim tôi đã thổn thức rung động. Tôi đã ấp ủ ý định tìm, viết một điều gì đó về các chiến sĩ hải quân và tàu không số. Bắt đầu năm 2009, tôi tự mày mò tìm hiểu, tìm các nhân chứng, lần “mối” từ Hội Cựu chiến binh hải quân phường Bến Nghé - Q.I (TPHCM) sang tới Hội Cựu chiến binh đoàn tàu không số TPHCM. Câu chuyện các cựu chiến binh kể tôi nghe rất sống động, cuốn hút. Tôi lắng nghe, rất xúc động - chuyện về những người tàu 235 sống sót trở về: Hà Minh Thật, Nguyễn Văn Phong, Lâm Quang Tuyến... chuyện về con tàu 165 của thuyền trưởng Nguyễn Chánh Tâm bị nổ ở Vàm Lũng (Cà Mau)... Tôi viết cuốn “Ký ức tàu không số” trong ba tháng. Tại Hội sách TPHCM tháng 3.2010, dự buổi giao lưu giới thiệu cuốn sách, nhiều bạn đọc - nhất là các bạn trẻ - nói vì sao một con đường, những chiến công huyền thoại như vậy hoàn toàn không được đề cập tới trong sách giáo khoa lịch sử của chúng ta? Đó cũng là một trong những lý do thôi thúc tôi viết cuốn thứ hai. Đầu năm 2011, tôi lại đi Hải Phòng, Hà Nội, Cà Mau, Trà Vinh, Bến Tre, Bà Rịa - Vũng Tàu tìm gặp nhân chứng... Cuốn sách đầu tiên của tôi đã được biết rộng rãi, nên quá trình tìm tư liệu cho cuốn thứ hai cũng thuận lợi hơn
.bmp)
* Những câu chuyện của các thủy thủ, chiến sĩ trong hai cuốn sách của chị là người thật - việc thật. Nhưng, thời gian làm ký ức con người nhiều khi không còn chính xác. Chị kiểm chứng các chi tiết như thế nào?
- Trong hàng ngàn chiến sĩ đoàn tàu không số, tôi mới chỉ viết được về một số người. Trong hàng trăm chuyến tàu cảm tử chở vũ khí vào Nam, tôi cũng mới chỉ viết về được mấy chuyến. Việc tôi làm không phải là chép sử mà là khắc họa chân dung những người làm nên, tham gia vào sự kiện lịch sử. Về mặt tư liệu, tôi có cuốn “Lịch sử Đoàn 125” để đối chiếu sự kiện. Về mặt câu chuyện, để tránh sự trùng lắp, chênh về sự kiện, tôi “lớn gan” tập trung được thủy thủ các con tàu, ngồi lại, cùng kể tôi nghe. Ví dụ, khi tôi viết về biên đội 125 - con tàu giải phóng Trường Sa (cuốn “Đoàn cảm tử quân trên biển”), tôi “tập trung” cùng lúc được 4 thuyền trưởng: Nguyễn Xuân Thơm, Nguyễn Văn Đức, Phạm Duy Tam, Trần Phấn. Sau khi viết xong, bao giờ tôi cũng đưa đồng chí Trần Phong - nguyên thuyền trưởng, tham mưu Lữ đoàn 125, đọc, góp ý. Tới lúc này, chưa có phản hồi nào về sai sót (có thể) trong hai cuốn sách.
* Một thời gian dài sau chiến tranh, đường Hồ Chí Minh trên biển, tàu không số... mới được nói đến. Có thể có điều gì đó, cho tới lúc này, các nhân chứng kể chị nghe, nhưng có dặn là kể để “nghe, hiểu thêm chứ chưa nên công bố rộng vào lúc này”; hay có chuyện gì, chi tiết nào, bản thân chị thấy hay, cất đi, có thể là dành cho cuốn sách kế tiếp?
- Tôi thường thuyết phục các nhân chứng kể tôi nghe những chuyện “đời” nhất, “người” của họ khi tham gia tàu không số. Những gì nghe được, tôi đã kể lại hết, chân thành bằng tất cả rung động của con tim mình. Những chiến sĩ đoàn tàu không số, chiến đấu, sống sót trở về và lại sống cuộc sống như bao người bình thường khác. Với tôi, họ là những anh hùng thật sự!
* Xin cảm ơn chị!
Thùy Ân thực hiện
(Nguồn: Báo Lao Động)
Nguyen Dieu Tra - Nguyendieutea@gmail.com - 0902122969 - 74/52 Truong Quoc Dung
(Ngày 12/05/2018 18:53:53)
Twitter
Google
Yahoo
Facebook
Gửi cho bạn bè