Nguyễn Hà Bắc bảo, làm phim hoạt hình về Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một sự “cả gan” lớn trong đời làm phim hoạt hình của mình.
Đam mê phim hoạt hình
Không biết gọi Hà Bắc là gì, hoạ sỹ hay đạo diễn phim hoạt hình? Bởi ở cả hai lĩnh vực, anh đều gặt hái những thành công. Anh cũng vừa có tên trong danh sách đề nghị xét tặng NSND đợt này của Bộ VHTTDL.
Tranh của Hà Bắc đã đi triển lãm ở châu Âu, bán được khá nhiều. Thậm chí, bạn bè đã “rủ rê” anh theo vẽ hẳn, rũ bỏ nghề làm phim hoạt hình “cực hình”. Song Hà Bắc vẫn đam mê với cái nghiệp mình đã chọn.
Tốt nghiệp năm 1976, Hà Bắc về hãng phim hoạt hình Việt Nam khi mới 21 tuổi. Được làm việc với các chuyên gia Liên Xô, anh đã nhanh chóng nắm vững kỹ thuật diễn xuất và trở thành một nghệ sỹ làm diễn xuất kỳ cựu của hãng. Hoạt hình đã đem đến cho anh nhiều giải thưởng trong các kỳ liên hoan: Bông sen vàng LHP Việt Nam lần thứ 13 (2011); 4 giải Bạc các năm 1996, 1999, 2004, 2007. Với những thành công ấy, anh được coi là một trong những đạo diễn phim hoạt hình tiêu biểu nhất, được mời tham gia Ban giám khảo các LHP Ấn Độ, Pháp, Bỉ…
Anh chia sẻ phim hoạt hình khác với phim truyện. Nếu như làm phim truyện thì mọi thứ đều có thể đi thuê, đạo diễn chỉ là người chỉ đạo. Với phim hoạt hình, đạo diễn phải làm tất cả. Bởi thế, một bộ phim hoạt hình dài 10-15 phút có thể mất từ 1-2 năm để hoàn thành.
Đam mê phim hoạt hình, nhưng không sống được nhờ phim, anh phải vừa vẽ, vừa dạy học, vừa làm phim. Cũng may mắn, đúng lúc bĩ cực nhất, trải qua một năm không lương ở Hãng phim hoạt hình Việt Nam, nghề phim đã không phụ anh. Về đầu quân cho Hãng phim Giải phóng và ở đó, anh vẫn tiếp tục cống hiến cho phim hoạt hình. Đặc biệt, anh là một trong những người đầu tiên ở Việt Nam làm phim hoạt hình bằng công nghệ 3D.
Năm 2005, bộ phim “Giấc mơ của ếch xanh”- bộ phim hoạt hình 3D đầu tiên của Việt Nam ra đời. Sau đó hai năm, năm 2007, bộ phim đã đem đến cho anh Bông sen Bạc (không có giải Vàng). Đây cũng là bộ phim đầu tay về 3D của anh, khởi đầu cho xu hướng làm phim mới của đạo diễn Hà Bắc.
Bộ phim 3D về Đại tướng!
“Không phải tôi dùng Đại tướng để đánh bóng tên tuổi mình. Tôi làm vì tất cả tình yêu, sự kính trọng của mình đối với Đại tướng”- Hà Bắc chia sẻ về bộ phim hoạt hình “Quyết định lịch sử”- bộ phim hoạt hình 3D về Đại tướng Võ Nguyên Giáp và quyết định then chốt có ý nghĩa lịch sử chuyển từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc thắng chắc” của Đại tướng.
Bộ phim dài 19 phút 35 giây, khắc họa khoảnh khắc thầm lặng, suy tư của vị Đại tướng trước quyết định khó khăn, làm thay đổi lịch sử. Hình ảnh đoàn quân khó nhọc kéo pháo lên, rút quân và hy sinh anh dũng trên trận địa Điện Biên được Hà Bắc thể hiện bằng những khuôn hình đẹp, như những bức họa, khác với cách làm phim hoạt hình bình thường của chúng ta trước đây. Hà Bắc cho biết: “Mỗi bộ phim của tôi đều được làm từng hình. Mỗi khuôn hình là một bức tranh trọn vẹn”.
Mỗi khuôn hình trong phim Hà Bắc là một bức tranh
(cảnh phim Quyết định lịch sử- phim hoạt hình về Đại tướng Võ Nguyên Giáp)
Tự nhận là người cầu toàn, nên mỗi bộ phim hoạt hình của mình, Hà Bắc đều làm hơn một năm trở lên. Bộ phim về Đại tướng được Hà Bắc làm trong hai năm, từ 2008 đến cuối năm 2010. Tất cả ngôn ngữ, số liệu, hình ảnh, anh đều tham khảo kỹ lưỡng từ Hồi ký của Đại tướng. Thậm chí, để thể hiện hình ảnh lán của Đại tướng trong rừng Điện Biên, anh cũng cất công lên Điện Biên, vào thăm khu di tích lịch sử Điện Biên Phủ để chụp ảnh về vẽ lại. Cẩn thận, tỉ mỉ từng chi tiết bởi theo anh, làm phim về Đại tướng là “sự cả gan” lớn của mình. “Đại tướng là thiên tài quân sự nổi tiếng cả thế giới, vinh quang của Đại tướng đã được lịch sử chứng minh, không cần thêm một bộ phim hoạt hình nhỏ bé của tôi. Song tôi vẫn làm vì tình yêu của mình với vị tướng tài”- Hà Bắc chia sẻ.
Không làm bộ phim này vì đánh bóng tên tuổi bản thân như chính anh chia sẻ, cho nên, bộ phim không được phát hành mà tặng cho gia đình Đại tướng như một món quà kỷ niệm. Tuy nhiên, Hà Bắc cho rằng, “gái có công chồng chẳng phụ”, dù tôi làm phim không phát hành nhưng vẫn được mọi người biết đến. Các báo, đài truyền hình vẫn biết về bộ phim và bộ phim vẫn có sức sống của nó.
Hà Bắc cũng vừa hoàn thành bộ phim hoạt hình 3D mới nhất mang tên “Truyền thuyết về những con sóng đại dương”. Sáng tác phim hoạt hình như một đam mê không thể cưỡng được của anh. Anh chia sẻ, dù phim hoạt hình Việt Nam chưa phát triển, song vẫn có một số nghệ sỹ lành nghề đam mê làm việc, sáng tạo. Có điều, cần một cơ chế mới, không áp đặt, để phim hoạt hình có sức sống tự nhiên của nó. “Ở các nước, phim hoạt hình sống được nhờ quảng cáo. Trong khi ở Việt Nam, các phim khác có quảng cáo, còn phim hoạt hình thì không. Điều này khiến không có nhà đầu tư nào mặn mà với phim hoạt hình. Nhiều phim được Nhà nước đặt hàng xong rồi chiếu miễn phí trong một dịp nào đấy, rồi cất vào kho. Vừa lãng phí vốn đầu tư, vừa thiệt thòi cho trẻ em không có phim hoạt hình Việt Nam để xem”.
Chia sẻ về mơ ước cho phim hoạt hình Việt, Hà Bắc cho biết, anh mong mỏi có một Liên hoan phim hoạt hình. Trước mắt là Liên hoan trong nước, sau là liên hoan khu vực, quốc tế. Nếu không có giao lưu, không học hỏi thì không thể phát triển được. Cũng như một thông điệp mà anh đã gửi gắm trong câu chuyện “Giấc mơ của ếch xanh” của mình, chú ếch của Hà Bắc đã nói “Đi thì biết đó biết đây, ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn”.
Bài & ảnh: Hà An
(Nguồn: Báo Điện tử Tổ Quốc)