Ngày xưa có chuyện thật hay
Có tình bạn tốt, ngày nay khó tìm!
Kể rằng ở huyện vùng Lim

Có hai sĩ tử cổ kim lưu truyền.

Năm qua tháng lại êm đềm
Dương Lễ chăm chỉ ngày đêm học hành
Lưu Bình cậy giỏi nhớ nhanh
Rong chơi thoải mái, vin cành bẻ hoa
Ba năm thoang thoáng đi qua
Đến kỳ thi hội rồng đà gặp mây
Bõ công đèn sách tháng ngày
Dương Lễ đã đỗ ở ngay lần đầu
Nghỉ ngơi chưa được bao lâu
Nhà vua bổ nhiệm đứng đầu các quan.

Lưu Bình phận số gian nan
Đã trượt thì chớ, lại mang nợ nần
Nghĩ rằng con tạo xoay vần
Đến nhờ Dương Lễ lập thân cho mình
Chút tình bạn, thuở bình minh
Ra tay tế độ cho tình đẹp thêm.
Dương Lễ suy nghĩ: không nên!
Cho bạn tiền bạc dễ quên học hành.
Bèn lệnh các chú lính canh:
Thấy Lưu Bình đến, cấm anh ta vào!
Cà meo cơm mốc liền trao
Lưu Bình ôm hận còn vào làm chi
Thôi chẳng nhờ bạn làm gì
Khi ta cơ nhỡ, đuổi đi… cạn tình!..

Dương Lễ có cô vợ xinh
Châu Long hiền thục, dáng hình cũng duyên.
Dương Lễ đem bạc cùng tiền
Nhờ vợ chăm chút bạn hiền học thi
Lưu Bình vừa bị đuổi đi
Hận mình đen bạc, tiếc gì tình xưa
Nghinh Hương quán ấy buổi trưa
Gặp nàng tiên nữ cũng vừa tới nơi
Lưu viết trên vách - trách đời!
Để cho tiên nữ chê cười bác Lưu:
”Người đâu trách phận hẩm hiu
Chớ có quẫn chí, phải mưu phục thù
Học hành thơ phú trơn tru
Nếu được như thế - Em bù cho anh!”
Bác Lưu nghe được tin lành
Tiên nữ giúp đỡ: ngọt canh, ấm lòng
Ba năm chẳng quản đục trong
Dùi mài kinh sử đợi mong thi đình.
Rõ chán cho bác Lưu Bình
Mai thi, nay cứ rập rình… đòi yêu!
Châu Long đâu có chịu chiều
Bởi vì Dương Lễ - Chồng yêu muôn đời!
Cất công nuôi bạn một nơi
Ba năm không đỗ, ta thời sáu năm
Đêm nay đẹp lắm - Trăng rằm
Mặc Lưu Bình hứa, trăm năm cùng nàng
Có ba chén rượu xếp ngang
Chén một: Bình muốn cùng nàng tạ ơn
Ba năm chàng kể thiệt hơn
Chăn đơn, gối chiếc, giận hờn chi đây.
Chén hai: Bình muốn giãi bày
Tỏ lòng chung thuỷ những ngày tiếp theo
Chén ba: chàng muốn được yêu
Nhưng nàng đâu có chịu chiều cho xong!
Bấy giờ Bình chịu rằng không
Để đầu thanh thản, mai hòng đỗ cao
Dằn lòng hứa hẹn đổi trao
Khi nào đỗ đạt hãy vào cùng nhau…

Thế mà tin đỗ chưa lâu
Châu Long từ biệt để mau về nhà
Lúc đi có một chút quà:
“Duyên thiên kỳ ngộ” thật là thần tiên
Ba năm chẳng dám làm phiền
Để Lưu Bình lặng - Tu tiên cõi trần
Đỗ rồi về đón “hồng quần”
Cùng nhau hưởng phúc ái ân vẹn toàn
Nhưng mà tìm mãi dọc ngang
Châu Long chẳng thấy - Biết nàng đi đâu?
Hay tin có chú lính hầu
Ở dinh Dương Lễ đến mau chúc mừng
Lụa mười tấm, vàng mười thưng
Lưu Bình đau xót dửng dưng đuổi về
Cho rằng lúc khó thì chê
Đến khi… lại muốn tìm về tình xưa!..
Chú lính khẩn khoản xin thưa:
Vừa thấy tiên nữ buổi trưa về trời
Bác Lưu muốn đến tận nơi
Cho tường mọi lẽ, xem người còn không.
Dinh Dương cách một quãng đồng
Đến nói cho biết, để lòng thảnh thơi
Tới nơi lại được chào mời
Trách người quân tử cho xơi cơm cà
Chưa xong đã bị đuổi ra
Bây giờ đõ đạt thật là cao sang
Nói ra hổ thẹn, bẽ bàng
Thôi thì chẳng bạn, cũng hàng đồng liêu!
Dương Lễ mời mãi - Bình xiêu
Cho vợ chào hỏi giãi điều đã qua
Bác Lưu nhìn thấy trong nhà
Tiên nữ đứng đó! Rõ là Châu Long!
Bấy giờ mới tỏ tấm lòng
Trước thì sỉ nhục, sau mong giúp người
Lưu Bình cảm tạ khôn nguôi
Nên công, nên quả, có nơi sang giàu!

Chuyện dài kể đã hồi lâu
Tấm gương hậu thế cùng nhau soi vào.

Phương Huyền

Cầu Giấy - Hà Nội

ĐT: 0947938476

Email: buinhlaccub@yahoo.com.vn