Sau hai tập thơ Quà tặng tình yêu và Lạc duyên đã được xuất bản các năm trước, thì tập thơ Dốc thiêng là bắt đầu những trải nghiệm nỗi niềm của tháng năm mà cuộc sống đang chạm phải. Đó là trái ngang, đố kỵ, buồn vui, day dứt và chính những chướng ngại vật ấy lại là duyên cớ đưa thơ Trương Nam Chi lên tầm mới, vóc dáng mới.
.jpg)
Đọc Trương Nam Chi trong Dốc thiêng do NXB Hội Nhà Văn ấn hành tháng 5.2013 này, ta thấy một Trương Nam Chi khúc chiết, sâu lắng nhưng vẫn nhuần nhụy trữ tình vị tha, giàu nhân ái. Trong góc khuất của làng thơ, Trương Nam Chi đã nhìn thấy và tâm sự: Câu thơ nào biết gọi mời/ Câu thơ nào dễ thay lời áo cơm (Đọc thơ bạn). Dốc thiêng chính là tiếng tơ lòng của Trương Nam Chi và cũng là dốc đời mà mỗi con người phải đi qua. Đây cũng là chủ đề tư tưởng của cả tập thơ:
Đêm vuốt ngược dốc đàn bà
Hương hoa thầm gọi ngỡ là đương xuân
Ngày chầm chậm đếm chuông ngân
Thánh tha thánh thót khai tâm bồ đề
Dốc đời ủ chín đam mê
Ngũ hành vũ khúc vỗ về khắc sinh.
Trương Nam Chi đặt tên cho tựa sách như tâm thế của mình. Với bài thơ Lạt mềm những phân vân đắn đo trong ý thức người phụ nữ đương thời:
Lạt mềm em buộc làm sao
Phút giây ai đổ dầu vào lửa than
và:
Lạt mềm buộc thói trăng hoa
Bao nhiêu vòng hết xót xa thì dừng.
Phải chăng đây là phương thức sống trong việc gìn giữ tình yêu. Không nóng vội, hãy là lạt mềm buộc chặt... Với bài thơ Suông, phải nói rằng đây là bài thơ lục bát hay, với lối viết điệp từ cách điệu của năm từ suông, nhạt ở bốn câu thơ trong đó câu thứ năm có hai từ suông:
Rượu suông nhạt mảnh trăng thề
Tinh suông nhạt cỏ ven đê hững hờ
Chuông suông nhạt giọt thẩn thờ
Chiều suông nắng nhạt em chờ đêm suông.
Cái cách vịnh mấy câu suông nhạt thể lục bát có phép mầu như vậy, Trương Nam Chi đã hóa giải vần điệu một cách khéo léo không xưa. Đó là cách viết cao tay, nói lên nỗi trống vắng trong chờ đợi…
Trong tập thơ Dốc thiêng, lần này Trương Nam Chi viết về làng quê, người quê đạt đến độ chín của sự ấp ủ ngôn ngữ lục bát đương đại, day dứt, lắng đọng: Bài Lối cũ:
Về quê nghe tiếng sáo diều
Rạ rơm khói bếp ráng chiều heo may
Nếp thơm dậy những luống cày
Lúa khoai từ mảnh đất này thăng hoa.
Và những người ở quê ra đi vì mưu sinh do thiên tai, bão tố đi qua đã cướp mất đời sống bình thường ở làng quê của họ. Người thơ có tấm lòng nhân ái như Trương Nam Chi đã có cái nhìn cảm thông chia sẻ: Gánh gồng buôn bán xa gần/ Người quê ở phố có cần gì đâu/ Con đường nhỏ hẻm hút sâu/ Bám theo những mảnh áo nâu cơ hàn (Người quê ở phố).
Trương Nam Chi viết nhiều về thơ lục bát, có người nói rằng: vì Trương Nam Chi tham gia trang web lucbat.vn. Có thể là như vậy. Viết lục bát thì dễ nhưng để có bài thơ lục bát hay là rất khó. Người viết lục bát được ví như người làm xiếc đi trên dây thăng bằng. Làm thơ lục bát hay thì đứng vững trong lòng người đọc, làm không hay thì rơi ngay khỏi tâm trí người đọc như rơi khỏi dây vậy . Với thơ lục bát Trương Nam Chi, chị đã đứng vững và biểu diễn đẹp trên sợi dây khắc nghiệt ấy đã cho ra đời nhiều bài lục bát hay:
Gía đừng giông bão oằn vai
Có đâu uẩn khúc u hoài tha hương…
và:
Cuộn tròn điệp khúc xa quê
Nhập cư vị chát nghe tê rát lòng
(Ngụ cư)
Dốc thiêng đâu chỉ có lục bát mà lần này Trương Nam Chi đã dành đất cho các thể loại thơ khác cùng nẩy mầm tươi tốt trên cánh đồng vàng ấy:
Nước mắt vòng quanh
Đêm dài thành ngắn
Hạ về ngập nắng
Con đường rộng ra…
Và:
Thu về hoa sữa
Lạc giữa heo may…
Đó là nỗi nhớ đêm ngày tháng năm Hà Nội của chị
Qua Dốc thiêng mới thấy trong thơ Trương Nam Chi yêu và lãng mạn biết chừng nào: Biển chẳng nói lời nào sao mắt em cay/ Sóng cứ vỗ bãi cát dài cứ đợi/ Bầu trời cao vẫn trong xanh vời vợi/ Trong một chiều vắng anh… (Lời của biển). Ngôn ngữ trong thơ Trương Nam Chi luôn dịu dàng, hàm súc, càng đọc ta càng thấy đẹp và cao thượng. Trong bài thơ Hãy tựa đầu vào tình yêu của em Trương Nam Chi viết: Xúc xắc cuộc đời mỗi vòng quay mỗi khác/ Lời ru ngọt ngào dễ mấy ai quên/ Hãy tựa đầu vào tình yêu của em… Bài thơ hay, với ngôn ngữ ý tứ của một phụ nữ đã trải qua tình yêu đẹp, sao không yêu cho được bởi Hãy tựa đầu vào tình yêu của em Trương Nam Chi sử dụng ngôn ngữ khéo léo ở nơi tình tứ ấy. Rồi đến khi thức giấc cho ta thấy: Giấc mơ tình long lanh/ Lăn tròn qua kẻ lá/ Mùa đang thì nghiêng ngả/ Hoang dã sợi gió buồn (Sợi gió chiều mưa). Càng đặc biệt hơn với Trương Nam Chi trong Dốc thiêng là viết thơ tình bằng ngôn ngữ tự do có nhiều hình ảnh, ý tứ hay và lay động với lối viết đằm thắm nâng thơ cổ điển lên tầm cao mới. Xin trích đoạn thơ này trong bài: Có một lần dan díu ngõ hầu cùng quý vị: Đã có một lần như hôm nay/ Men rượu cần chỉ là duyên cớ/ Mắt đổ sóng vào nhau mà không nỡ/ Nhỡ nhàng này hẳn tại lá bùa mê/ Phố núi chông chênh dan díu lối em về/ Sương nhẹ đặt nụ hôn lên phiến đá/ Nụ hôn ngọt ngào dẫu ngàn năm vẫn lạ/ Tiếng chiêng cồng đồng lõa nhịp tim em. Ta cũng đủ thấy hình ảnh và ngôn ngữ đẹp như thế nào. Trong đời sống thường ngày có ai đó cứ thấy đỏ tưởng chín và Trương Nam Chi đã cảnh tỉnh tế nhị: Đừng trộn lẫn em với đám đông/ Bởi chấn động ngầm trong em trỗi dậy/ Và lỗ hổng đường ranh rạn nứt / Cũng bắt đầu từ đó mà ra… và: Em không là bản nháp của đời anh (Bản Nháp).
Người đàn bà thơ trong Trương Nam Chi tự tin chờ đợi trong tình thơ, tình đời:
Nhường anh ngày rong ruổi
Em ẩn mình vào thơ
Câu thơ biết đợi chờ
Dù hồn em trống vắng
(Giấu mình vào thơ).
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6.2013
Nguyễn Vũ Quỳnh
Hương Sinh - huongsinh1953@yahoo.com.vn - 01237124046 - CLBLB Doan Thi Diem( HY)
(Ngày 04/07/2013 11:53:02)
Twitter
Google
Yahoo
Facebook
Gửi cho bạn bè