Tương truyền, chùa Cổ Pháp xưa kia thuộc trang Cổ Niệm, tổng Cổ Niệm. Chùa có từ trước cả khi Đinh Tiên Hoàng Đế lên ngôi, là nơi cầu tự ra đời Lệnh công Nguyễn Thủ Tiệp, trấn giữ vùng Tiên Du, một trong 12 sứ quân sau này. Nghe nói, Nguyên phi Ỷ Lan từng nhiếp chính ở đây, dân chịu ơn dày.
Chuyện còn kể, lúc giao thời Lý - Trần, một số thân tộc, quan chức triều Lý bị truy bức, chạy về đây, giữa vùng rừng lầy, được dân che giấu. Người ta cảm kích mà gọi tên là chùa Cổ Pháp, cái tên gợi về ý nghĩa của làng Cổ Pháp – nơi ra đời vị vua khai sáng một triều đại - Lý Công Uẩn.
.jpg)
Lễ Phật Đản chùa làng
Thời gian khiến tiêu tan hết, chỉ còn những lời kể có khi khác nhau, phủ một màu sắc dã sử lên ngôi chùa nhỏ um bóng cây giữa đồng lúa thôn Đông, xã Khắc Niệm, TP Bắc Ninh. Ngày lễ trọng không rợp cờ như các chùa lớn và chùa trên phố, nhiều người làng gầy nhỏ, tay chắp, đi qua dưới tam quan cột gỗ mái rơm, đi dưới những bóng cây, như vào chốn thảo trang.
Phật Đản vừa rồi, vọng tiếng tụng niệm cả trăm người dưới trời mây trắng. Giọng quê mộc mạc, nhiều lúc chưa thật đều. Trong tiếng lao xao lúc tản ra, khi tụ lại, người yếu ngồi, người khoẻ đứng, già trẻ chắp tay thành kính hướng về pho tượng nhỏ đức Thích Ca sơ sinh, rồi nối hàng, từng bước theo nhau lên, đợi đến lượt mình nhận chiếc gáo dừa nhỏ, tự tay múc nước tắm Phật.
Hiền hoà, nhỏ nhẹ, một nhóm các bà vãi đứng chào khách ở cửa dẫn vào sân chùa. Nơi này người trong làng trong xã gặp nhau là chính chứ không mấy khi gặp khách ở xa về. Chùa nhỏ, làng thuần nông, mỗi người xếp việc đồng áng, xăm xắm vào một việc. Nhóm nấu nước chè, bỏ đá lạnh để sẵn trong cái xô to bên bàn nước, trẻ con tìm được trò chơi rót nước ra các chén cho mọi người. Nhóm khác thổi xôi trắng, quấy bánh đúc, nhóm nấu canh riêu, làm nem cuốn. Mỗi bàn thêm đĩa chè đậu là đủ, là đã hơn lắm những ngày thường. Nghi thức xong, bà con thành tâm thụ lộc, tiếng chuyện trò rủ rỉ rù rì. Xong lại về lo đồng áng, nhiều người hằng tối lên chùa ôn lại câu kinh.
Trụ trì - Đại đức Thích Hạnh Kính người trong tận Bình Định, học xong đại học Phật giáo, nay đang làm luận văn thạc sĩ triết học, thầy tuỳ duyên mà hướng dẫn các Phật tử những bước đơn giản. Về trông nom, sửa sang chùa đã hơn hai năm. Người dân vốn hay hát, ban đầu thầy đến nghe bà con hát nhiều lắm, rồi khi tu tập có đưa giai điệu vào để hát kinh. Vì vậy, ở chùa làng Đông, bước vào và đóng lại khoá lễ là hai bài hát.
Dịp nào từ phố Bắc Ninh xuôi phía cầu Hồ, người đi sẽ thấy bên tay phải có con đường đất nhỏ dẫn đến ngôi chùa vắng trên đồng lúa đang độ vàng. Về đây, có thể xin bữa cơm chay, đứng xem cánh đồng sáng lên như mầu áo Phật.
Bài, ảnh: HOÀNG HOA
(Nguồn báo Thời Nay)