Khi người ta xa nhau, sẽ có nhiều thời gian để kiểm nghiệm lòng mình, tình mình. Trong bài thơ này, bốn khổ thơ lục bát là bốn khúc tâm tình ngẫm ngợi về thời gian xa cách, trong đó, ba khổ trên đều mở đầu bằng từ “Xa em…” kèm theo những dấu chấm lửng như kéo dài thời gian bất tận
Nếu thử làm một phép so sánh đối chiếu, hiện nay, thơ tự do đang lên ngôi. Thứ nhất, thơ tự do không bị bó hẹp về dung lượng lẫn tư tưởng, nhà thơ được tự do bay nhảy trong thế giới ngôn từ và cảm xúc của mình.
Với giọng thơ lục bát nhưng Thanh Trắc Nguyễn Văn đã vận dụng lối ngắt nhịp biến 2 câu thơ lục bát 6- 8 thành 2- 4- 4- 4 để tạo nên một âm điệu vừa trữ tình vừa khoắc khoải bi thương.
Trước Nguyễn Bảo Sinh, lục bát đã rất nhiều “tuổi” - ít nhất cũng bằng tuổi ca dao. Nhà thơ Việt Nam nói chung có lẽ không ai không thử bút ở thể loại truyền thống này.
Nhà thơ đã hóa thân vào hình ảnh người nông dân, với tâm trạng bâng khuâng, hẫng hụt, trống trải, tê tái và rất xót xa nếu chúng ta liên tưởng đến phạm trù còn - mất! Người nông dân có khác chi Từ Hải chết đứng giữa đồng làng sau mùa gặt, trong không gian mênh mang, trống vắng, tĩnh lặng đến ghê người.
Tình mẹ, công lao mẹ dành cho con không gì có thể so sánh. Mẹ cũng luôn xứng đáng được đón nhận tấm lòng hiếu nghĩa, sự đền đáp của con không giới hạn. Một chân lý muôn đời “Tình mẫu tử là bất diệt”.
Những câu thơ toát lên nỗi xót xa về sự đau đớn mà người còn sống đang ngày ngày phải cố gồng đôi vai để gánh chịu. Nỗi buồn quá lớn của một người con trai đã mất đi người yêu từ khi còn rất trẻ.
Ai là một đại từ không xác định, thường được dùng trong các câu nghi vấn. Nhưng trong một thứ tiếng tinh tế như tiếng Việt, không phải cứ ai xuất hiện ở câu nào thì câu đó trở thành câu nghi vấn.
Hoa xoan là hình ảnh đẹp đẽ, bình dị và vô cùng thân thiết của thôn quê Việt Nam từ xưa đến nay. Mùa xuân là mùa của hoa xoan. Thấp thoáng đó đây ở đô thị cũng xuất hiện hoa xoan như tô điểm cho phố xá nét đẹp bịnh dị của làng quê.
Với tính cách rắn rỏi bất khuất của người vùng thượng đạo Tây Sơn Bình Định, tác giả Thanh Vân đã viết “đỡ mẹ đứng lên”. “Đứng lên” có nghĩa trực diện là không đầu hàng, tiếp tục cuộc hành trình của người nông dân.
Người Việt thường lấy chữ hiếu làm trọng. Đã có thời gọi là đạo hiếu hay đạo làm con. Đạo là một lối sống ngang hàng như khuôn phép của một tôn giáo. Nếu lấy việc thờ Trời là Đạo của người bình dân Việt Nam, thì việc phụng dưỡng cha mẹ và thờ cúng ông bà tổ tiên là thực hành phần hình nhi hạ của đạo thờ Trời.
Nhắc đến Huế, là nhớ đến hình ảnh mộng mơ áo tím, nón lá nghiêng che của người con gái Huế dịu dàng, là nhớ đến dòng Hương Giang, nhớ núi Ngự Bình, nhớ thành xưa cổ kính… tất cả như hòa quyện lẫn nhau để làm nên bản sắc Huế thật riêng, không nơi nào có được.