Chào bác Huy Phách.
            Bác đã mang hương đồng gió nội vào trang thơ điện tử lucbat.com. Xin hân hạnh đón chào bác và có mấy lời cảm nhận ban đầu về chùm thơ lục bát  của bác.
           Kính chúc bác mạnh khoẻ và trham gia nhiệt tình cho trang lucbat.com.

Huy Phách – Nhà thơ đồng quê miền quan họ

           Đất Thuận Thành Kinh Bắc có nhiều nhà thơ của đồng quê, đặc biệt các thi sĩ đồng quê đều ở lứa tuổi “cổ lai hy”. Trang thơ điện tử Lucbat.com đã được làm quen với các tác giả như Duy Phi, Duy Khoát, Nguyễn Văn Chương, Nguyễn Phan Hách... đều sinh ra ở đất thi ca Thuận Thành, Bắc Ninh. Các bác đã mang một hơi thở của đồng quê vào thơ lục bát, thổi hồn vào từng câu chữ để nó bay bổng và thấm vào lòng người đọc.
        Hôm nay, chúng ta lại được đọc thơ của một Kiến trúc sư, Nhà thơ mang đậm chất đồng quê nữa. Nhà thơ ấy cũng sinh ở đất Thuận Thành, đó là bác Huy Phách, một người cũng ở lứa tuổi sắp tới “cổ lai hy”.
Đọc thơ của Huy Phách, ta gặp lại cô Tấm, cô Cám với một nhãn quan mới mẻ. Bản chất Tấm và Cám đều là các thôn nữ hiền lành, nhưng chỉ vì đồng tiền, vì danh vọng hão huyền mà hại lẫn nhau. Người thôn nữ bình thường như cô Cám biến thành cô gái chua ngoa độc ác. Cám đã dùng bao nhiêu thủ đoạn để hại cô chị, giành cho bằng được thứ mà mình cần. Con cô Tấm thảo hiền, nết na, vì bảo vệ địa vị, vì trả thù em mà dám làm điều ta tưởng chừng như không tin nổi, đó là làm mắm em mình.\

Để rồi mất chị, mất em
Mải mê phú quý mà tìm hại nhau
Bụt bao nhiêu phép nhiệm màu
Vô tình gieo nỗi thương đau cõi người
Để rồi cái ác lên ngôi
Tranh giành nhau một chỗ ngồi trên cao
(Tấm Cám)

        Đọc thơ Huy Phách ta gặp những người già về hưu, vui vầy bên con cháu, nhưng tác giả lại tự trào là những ô-sin ông, ô-sin bà. Bởi vì xưa nay cái đạo lý của người Việt ta vẫn là cha mẹ thương con, ông bà thương cháu và muôn đời thì “nước mắt vẫn chảy xuôi”.

Ô-sin ông, ô-sin bà
Trăm năm nước mắt vẫn là chảy xuôi
(Ô-sin)

           Và những người ông, người bà lo cho các cháu giống tự ngày xưa họ đã từng lo cho con mình, để bây giờ chúng đã trưởng thành và thành bố mẹ những đứa trẻ bây giờ:

'Những khi trái gió, trở giời
Ông bà như đứng, như ngồi đống than
Làm chi cũng vội, cũng vàng
Mong cho bé khoẻ, bé ngoan mới là ...
Bữa ăn cũng phải chia ca
Tăng cân phần cháu, ông bà sút cân
(Ô-sin)

Những lo toan đó, cuối cùng dẫn đến kết quả:

Mỗi ngày tóc cháu xanh dần
Tuổi già tóc lại thêm phần sương pha
Ô-sin ông, ô-sin bà
Nghìn năm nước mắt còn là chảy xuôi!
(Ô-sin)

     Hình ảnh cháu tăng cân, ông bà sút cân, tóc cháu xanh thêm thì tóc ông bà bạc dần, khối lượng và màu sắc tương phản nhau, nhưng thực ra nó cũng nằm trong quy luật cân bằng. Khi lớp trẻ lớn lên, thì thế hệ già yếu đi, cuộc sống là vậy. Nhưng qua đó, tình cảm giữa lớp già và lớp trẻ như nồng ấm hơn, khăng khít hơn, gắn bó hơn. Bất giác tôi nhớ câu thơ trong bài Tiếng ru của Tố Hữu:

Tre già yêu lấy măng non
Chắt chịu như mẹ yêu con tháng ngày...

           Tuổi già chăm cháu thơ vừa là niềm vui, nhưng cũng là trách nhiệm nuôi dưỡng thế hệ sau.
           Về quê  quan họ, tác giả Huy Phách dẫn ta đến chợ. Chợ quê chả thiếu thứ gì:

Chợ quê mỗi tháng dăm lần
Có sàng bánh đúc, có tranh con gà
Nong nia thúng mủng bày ra
Người quê mộc mạc thật thà lời quê
(Nhà quê)

         Những hình ảnh dân dã, mộc mạc của làng quê như bày ra trước mắt ta, đưa ta về với nơi ta đã sinh ra và lớn lên và in nhiều kỷ niệm tuổi thơ. Nhớ ngày tôi đưa vợ mới cưới về quê, cả hai đứa tôi cũng ra chợ ngồi bên sàng bánh đúc. Cả chợ tuy mải bán mải mua đấy nhưng những bà đi chợ vẫn không quên liếc nhìn một cảnh hơi lạ lùng là một anh hải quân cùng vợ cầm chiếc bánh đúc ăn thật ngon lành. Miếng bánh đúc dân dã với ngai ngái nồng nồng của vị vôi với chút hàn the làm tôi nhớ lại những ngày thơ bé tôi hàng ra ngõ đón mẹ đi chợ về thể nào cũng có miếng bánh đúc lạc thơm ngậy.
         Người nhà quê vốn chất phác thật thà, nơi ta sinh ra, dù ta đi công tác và định cư nơi đô hội thị thành, ta vẫn ăn những món ăn quê hương mà các bà các chị vẫn quang gánh “chín dạn đôi vai’ chuyển tới:

Phần mình rau úa, rau ôi
Để giành rau sạch về nơi phố phường
(Nhà quê)

      Về quê, ta được tác giả dẫn đi chợ trời và cũng có cả chợ người. Chợ ở đây có nhiều cái giống nơi phố xá. Nhưng có một món hàng đặc sản nhà quê đó là đất đai. đất cũng thành món hàng như mớ rau con cá. Và ở đây sức người cũng thành hàng hoá:

Chợ trời, đất cũng bán mua
Chợ người, bỏ cả cày bừa mà đau
Người thành mớ tép, mớ rau
Chen chân chuốc cái dãi dầu đấy thôi.
(Nông nhàn)

          Thơ Huy Phách mạng đậm chất đồng quê miền quan họ. Những ngôn từ dân dã thường ngày của người nhà quê đã được ông đưa vào thơ một cách tự nhiên và nhuần nhị. Thơ ông giàu chất dân gian, không xa lạ gì với những người một nắng hai sương trên luống rau, ruộng lúa. Đọc thơ ông ta hiểu được cảnh được người Kinh Bắc, làm ta yêu quý hơn mảnh đất từng là cái nôi của thi ca , nhạc , hoạ này. Trong chúng ta, không ai không từng nghe một đôi làn quan họ, xem tranh Đông Hồ và từng nghe bài hát “Làng quan họ quê tôi” của môt nhà thơ-nhạc sĩ xứ Nghệ Nguyễn Trọng Tạo. Bây giờ chúng ta lại được đọc những vần thơ man mác hương đồng gió nội của những nhà thơ Kinh Bắc, càng làm cho ta yêu quý hơn mảnh đất này.

Phạm Thanh Cải